رژیم ضدالتهابی چیست و مناسب چه افرادی است

التهاب، بخشی از پاسخ طبیعی بدن به آسیب، عفونت و عوامل محیطی است. اما زمانی که این واکنش، مزمن و سیستمیک شود، می‌تواند زمینه‌ساز بیماری‌های متعددی از جمله دیابت، بیماری‌های قلبی و حتی آلزایمر شود. یکی از راه‌های کلیدی برای کنترل التهاب در بدن، تغذیه سالم و انتخاب غذاهایی است که از بروز التهاب جلوگیری کنند. در این مقاله، رژیم ضدالتهابی را بررسی می‌کنیم، فواید آن را توضیح می‌دهیم و به غذاهای مفید و مضر در این رژیم می‌پردازیم.

رژیم ضدالتهابی برای چه کسانی کاربرد دارد

اگر تا امروز، انگشت خود را بریده باشید یا پایتان با برخورد به مبل کبود شده باشد، یا گلودرد را تجربه کرده باشید، حداقل 4 علامت التهاب را دیده‌اید: قرمزی، تورم، درد، داغی. این نوع التهاب‌ها، حاد هستند یعنی پاسخ طبیعیِ بدن شما به بیماری، اسیب و عفونت‌اند و معمولاً خودبخود برطرف می‌شوند. اما نوع دیگری از التهاب هست که کل بدن را متاثر می‌کند و سیستمیک عمل می‌کند. التهابِ سیستمیک، مزمن می‌شود و ممکن است ماه‌ها یا سال‌ها طول بکشد. التهاب سیستمیک عاملِ بیماری‌هایی مثل چاقی، سندروم متابولیک، پیش‌دیابت، دیابت نوع 2، بیماری‌های قلبی، بیماری رودۀ التهابی (شامل کلون یا کولیت اولسراتیو)، برخی سرطان‌ها، آرتریت و آلزایمر است.

رژیم ضد التهابی چیست؟

رژیم ضد التهابی یک الگوی غذایی است که بر پایه مصرف غذاهایی با خواص ضد التهابی و پرهیز از غذاهای محرک التهاب طراحی شده است. این رژیم مشابه رژیم مدیترانه‌ای است و شامل:

• مصرف بالای میوه‌ها و سبزیجات تازه

• مصرف غلات کامل به‌جای فرآوری‌شده‌ها

• استفاده از چربی‌های مفید مانند روغن زیتون بکر

• مصرف ماهی‌های چرب، مغزها و دانه‌ها

• محدود کردن قند، غذاهای سرخ‌شده، گوشت‌های فرآوری‌شده و فست‌فودها

نگرانیِ جدی سلامتی، التهاب مزمن و سیستمی است که ممکن است با رژیمِ غذایی بدتر یا بهتر شود. این رژیم مجموعه‌ای از چیزهایی است که شما را از التهاب و ابتلا به بیماری‌های التهابی در امان نگه می‌دارد.

در واقع، درست است که در معرض سموم محیطی بودن، ورود یک ویروس ماندگار به بدن، پیرشدن، استرسِ مزمن موجب التهاب سیستماتیک می‌شوند؛ اما همهٔ اینها در کنارِ غذایی که می‌خورید، تأثیر منفی‌شان را می‌گذارند. رژیم غذاییِ ضدالتهاب نداریم متخصصین صرفاً رژیم غذایی سالم که ارتباط با التهاب‌زاها را به حداقل می‌رساند، الگوی ضدالتهاب دانسته‌اند.

رژیم ضدالتهابی چه کاربردی دارد

این رژیم، فاکتورهای سلامت شما را تیک می‌زند؛ قند خون را تنظیم می‌کند، روند پیری را کُند می‌کند، تندرستی و سلامت عمومی را تقویت می‌کند و طول عمر سالم به همراه می‌آورد.

رژیم ضدالتهابی برای چه کسانی مفید است

بیماران کلیوی و کبدی، قلبی، آسمی و کسانی که فشارخون بالا دارند. افرادی که آسپرین، داروهای رقیق‌کنندۀ خون و استروئید می‎خورند.

عوارض رژیم ضدالتهابی چیست

مدت‌زمان استفاده از این رژیم باتوجه‌به شرایط بدن و داروها باید به تأیید پزشک برسد و در صورت لزوم با مکمل تکمیل شود تا کمبود کلسیم و ویتامین D عارض نشود.

غذاهای مفید و مضر رژیم ضدالتهابی چیست

غذاهای مضر یا التهاب‌زا

• گوشت قرمز مثل استیک، همبرگر
• گوشت فراوری‌شده مثل بیکن، سوسیس
• غذاهای کارخانه‌ای مثل کیک، بیسکویت
• نان و پاستای تهیه‌شده از آرد سفید
• غذاهای سرخ‌شده مثل سیب‌زمینیِ پخته، مرغ سوخاری، دونات
• غذاهای شکری مثل سیروپ، مربا، ژله
• نوشیدنی‌های قندی مثل نوشابه، نوشابه‌های ورزشی، آیس‌تی
• چربی‌های ترانس مثل مارگارین، پاپ‌کورن چرب، خامه غیرلبنیِ مخصوص قهوه

به علاوه، روش پخت هم غذا را التهاب‌زا می‌کند. پختن، بخارپز کردن و تفت‌دادن از سرخ‌کردن در روغن زیادو گریل‌کردن بهترند. گوشت‌های سرخ‌شده به خصوص روی گریل اجزای التهاب‎زا را به غذای شما می‌رسانند. این دربارۀ سبزیجات یا ماهی‎های غیر چرب اتفاق نمی‎افتد؛ چون با افتادنِ چربیِ گوشت روی آتش ، دودِ حاوی مواد التهاب‌زا به غذای شما می‌رسد اما سبزیجات این چربی را ندارند و گریل آنها را خطرناک نمی‌کند، مگر اینکه با افزودن سس یا چاشنی‌های پر از شکر، نمک و روغن، به غذای بی‌خاصیتی تبدیل‎شان کنید. اختلافاتی هست اما هنوز هم غذای ماکروفری از غذای سرخ‌شده در روغن، سالم‌تر تلقی می‌شود.

یک نکتۀ دیگر این است که به برچسبِ غذاهای کارخانه‌ای دقت کنید مثلاً 50 اسم دیگر، به جای شکرِ افزوده استفاده می‌شود، مثل "کریستال نیشکر" یا آبِ نیشکرِ کریستاله‌شده"! به علاوه هر اسمی با اوز (ose) تمام می‌شود نوعی قند است مثل فروکتوز.

غذاهای مفید یا ضدالتهاب

• غذاهای حاوی امگا 3 مثل سالمون و ساردین، روغن کنولا، مغزدانه‌ها به خصوص گردو
• منابع ویتامین C، مثل مرکبات، جعفری، فلفل‌دلمه‌ای
• پلی‌فنول‌ها مثل گیاهان رنگی، روغن‌زیتون، غلات کامل، گوجه، سبزیجات برگ سبز تیره، شکلات تلخ، قهوه، چای، چای سبز
• غذاهای دوست روده مثل غذاهای غنی‌شده با پروبیوتیک مانند ماست، پنیر کاتج
• غذاهای حاوی اینولین مثل کاسنی، موز و مارچوبه

جمع‌بندی

رژیم ضدالتهابی، نه‌تنها به کاهش التهاب در بدن کمک می‌کند، بلکه نقش مهمی در بهبود سلامت عمومی، کنترل قند خون و افزایش طول عمر ایفا می‌کند. با پرهیز از غذاهای فراوری‌شده، سرخ‌شده و سرشار از قندهای افزوده و جایگزینی آنها با مواد غذایی سرشار از امگا ۳، پلی‌فنول‌ها و پروبیوتیک‌ها، می‌توان خطر بیماری‌های التهابی را کاهش داد. در نهایت، رعایت این رژیم به‌عنوان یک سبک زندگی، نه‌تنها برای افراد مبتلا به بیماری‌های التهابی، بلکه برای تمام افرادی که به سلامت خود اهمیت می‌دهند، توصیه می‌شود.

منابع

1. Hopkinsmedicine
2. harvard
3. bhf
4. Dredwardcarden
5. houstonmethodist
6. comprehensiverheumatology