مجله حس‌تازگی

هر آن چیز که باید درباره چای ترش بدانید

هر آن چیز که باید درباره چای ترش بدانید

مطالعه '9

۱۴۰۳/۱۲/۳

494

چای ترش دمنوشی سرخ‌رنگ است که از کاسبرگ خشک گیاه روزل تهیه می‌شود. «کرکده» نامی رایج برای این نوشیدنی است و در ایران آن را با نام‌هایی مثل چای گجرات، تمر گجرات و چای تمر هم می‌شناسند. در برخی پژوهش‌های کوتاه‌مدت، مصرف چای ترش با کاهش فشار خون همراه بوده، اما شواهد برای تجویز آن به‌عنوان درمان فشار خون بالا کافی نیست. اگر داروی فشار خون مصرف می‌کنید، پیش از مصرف منظم دمنوش یا عصاره با پزشک یا داروساز مشورت کنید. مرور پژوهش‌های فشار خون و چای ترش

کرکده چیست؟ چای گجرات و تمر گجرات چه فرقی با چای ترش دارند؟

کرکده یا کرکدیه نام نوشیدنی سنتیِ تهیه‌شده از چای ترش است که در مصر و سودان رواج دارد. چای گجرات، چای تمر، تمر گجرات، تمر مکه و چای مالمیر هم از نام‌هایی هستند که برای چای ترش به کار می‌روند. اگر محصول را با یکی از این نام‌ها می‌خرید، نام علمی Hibiscus sabdariffa یا عبارت «کاسبرگ چای ترش» را در فهرست ترکیبات بررسی کنید. «چای کرک» اسم نوشیدنی دیگری است که معمولاً با چای سیاه، شیر و ادویه تهیه می‌شود. 

چای ترش از کدام قسمت گیاه تهیه می‌شود؟

برای دم‌آوری از کاسبرگ‌های گوشتی و خشک‌شده روزل استفاده می‌کنند. کاسبرگ بخشی است که اطراف گل قرار دارد و در بازار اغلب با نام «گل چای ترش» فروخته می‌شود. رنگ قرمز نوشیدنی تا حدی از آنتوسیانین‌ها و مزه ترش آن از اسیدهای آلی گیاه می‌آید. چای ترش خالص یک دمنوش گیاهی بدون کافئین است. در مخلوط‌های آماده، برچسب را بررسی کنید چون ممکن است چای سیاه یا سبز هم داشته باشند.

خواص چای ترش برای فشار خون

در یک کارآزمایی، ۶۵ بزرگسال با فشار خون مرزی یا کمی بالا که داروی فشار مصرف نمی‌کردند، به‌مدت شش هفته دمنوش چای ترش یا نوشیدنی شاهد دریافت کردند. فشار سیستولیک، یعنی عدد بالای فشار خون، در گروه چای ترش بیشتر کاهش یافت. این مطالعه درباره مصرف چند هفته‌ای در گروهی مشخص بود و برای تعیین اثر فوری یک فنجان یا مقدار مناسب برای هر بیمار طراحی نشده بود

در یک مرور و فراتحلیل، کاهش فشار سیستولیک در بعضی مقایسه‌ها دیده شد، اما نتایج مطالعات از نظر مقدار مصرف، شکل فرآورده و جمعیت شرکت‌کننده متفاوت بود. مرور کاکرین هم برای درمان فشار خون بالا به‌دلیل محدودیت شواهد نتوانست نتیجه قطعی بگیرد. اگر فشار خونتان بالاست، دارو و برنامه پایش را طبق نظر پزشک ادامه دهید. برای کنترل فشار خون، مقدار و زمان استانداردی برای مصرف چای ترش تعیین نشده است

چای_ترش_چیست_چه_فایده_دارد_حس_تازگی_1

آیا چای ترش برای چربی خون یا قند خون مفید است؟

برخی پژوهش‌ها تغییراتی در کلسترول LDL گزارش کرده‌اند، اما نتایج درباره سایر شاخص‌های چربی خون و قند خون یکدست نیست. در مطالعات، هم دمنوش و هم عصاره یا فرآورده‌های دیگر بررسی شده‌اند. بنابراین نتیجه یک پژوهش با عصاره را نمی‌توان مستقیماً به یک فنجان دمنوش خانگی تعمیم داد. اگر چربی خون بالا یا دیابت دارید، تصمیم درباره درمان و دارو را بر اساس آزمایش‌ها و نظر پزشک بگیرید.

ارزش غذایی و ترکیبات آنتی‌اکسیدانی چای ترش

کاسبرگ چای ترش ترکیبات گیاهی مثل آنتوسیانین‌ها و سایر پلی‌فنول‌ها دارد. مقدار این ترکیبات در نوشیدنی به نوع محصول، مقدار کاسبرگ و روش دم‌آوری بستگی دارد. ارزش غذایی کاسبرگ یا عصاره غلیظ را نمی‌توان به یک فنجان دمنوش نسبت داد. دمنوش ساده و بدون شیرین‌کننده می‌تواند جایگزین یک نوشیدنی شیرین باشد. اگر شکر یا عسل اضافه کنید، مقدار قند دریافتی بالاتر می‌رود. یافته‌های آزمایشگاهی درباره فعالیت آنتی‌اکسیدانی یا ضدمیکروبی هم برای توصیه نوشیدن چای ترش به‌منظور درمان عفونت یا التهاب کافی نیستند. 

آیا چای ترش به لاغری کمک می‌کند؟

در یک مرور نظام‌مند و فراتحلیل کارآزمایی‌ها، اثر معناداری بر کاهش وزن در مقایسه با گروه شاهد دیده نشد. اگر دمنوش بدون شکر را به‌جای نوشابه یا شربت شیرین انتخاب کنید، قند آن وعده کمتر می‌شود. شواهد کافی برای تجویز خود چای ترش به‌عنوان روش کاهش وزن وجود ندارد. فراتحلیل کارآزمایی‌های وزن

مضرات چای ترش و موارد احتیاط

در برخی پژوهش‌ها ناراحتی گوارشی گزارش شده است. عصاره و مکمل ممکن است مقدار متفاوتی از ترکیبات فعال را نسبت به دمنوش خانگی داشته باشند و شواهد ایمنیِ مصرف طولانی‌مدت یا مقدارهای بالا محدود است. اگر پس از مصرف دچار ناراحتی گوارشی یا سرگیجه می‌شوید، مصرف را متوقف کنید و در صورت تداوم علائم پیگیری کنید

آیا چای ترش با قرص فشار خون تداخل دارد؟

احتمال افت بیشتر فشار وجود دارد، چون چای ترش در بعضی مطالعات فشار خون را پایین آورده است. داده‌ها برای تعیین میزان تداخل با تک‌تک داروها محدودند. اگر داروی فشار خون، داروی قلب یا چند دارو هم‌زمان مصرف می‌کنید یا سابقه افت فشار دارید، پیش از مصرف منظم با پزشک یا داروساز مشورت کنید. اگر داروی دیابت مصرف می‌کنید، درباره مصرف منظم دمنوش و به‌ویژه عصاره یا مکمل آن هم سؤال کنید. فاصله دادن خودسرانه بین دمنوش و قرص، ایمنی مصرف هم‌زمان را تضمین نمی‌کند

آیا چای ترش برای کلیه مضر است؟

یک مطالعه کوچک در افراد سالم و افراد دارای سابقه سنگ کلیه، تغییر برخی مواد دفع‌شده در ادرار از جمله اسیداوریک را گزارش کرد. تغییر این شاخص‌ها برای نتیجه‌گیری درباره پیشگیری، درمان یا افزایش خطر سنگ کلیه کافی نیست. اگر بیماری کلیوی یا سابقه سنگ کلیه دارید، پیش از مصرف منظم یا غلیظ، درباره مناسب‌بودن آن برای شرایط خودتان با پزشک مشورت کنید. مطالعه دفع ادراری در افراد با و بدون سابقه سنگ کلیه

چای_ترش_چیست_چه_فایده_دارد_حس_تازگی_2

چای ترش در بارداری و شیردهی

داده‌های انسانی برای تعیین ایمنی مصرف منظم یا غلیظ چای ترش در بارداری و شیردهی کافی نیستند. اگر باردار هستید یا شیر می‌دهید، پیش از مصرف منظم دمنوش یا فرآورده‌های غلیظ با پزشک یا ماما مشورت کنید. در شیردهی، شواهد معتبر برای افزایش شیر مادر با چای ترش در دست نیست

طرز تهیه چای ترش و شربت ترش

دمنوش گرم چای ترش

برای تهیه یک فنجان، کمی کاسبرگ خشک را در آب داغ بریزید، بگذارید چند دقیقه دم بکشد و سپس صاف کنید. برای طعم ملایم‌تر، از مقدار کمتر کاسبرگ شروع کنید یا کمی آب به دمنوش اضافه کنید. همین روش برای تهیه یک نوشیدنی معمولی است. برای کاهش فشار خون، دستور دم‌آوری یا دوز درمانی استانداردی وجود ندارد. طرز تهیه چای ترش در حس‌تازگی

شربت خنک چای ترش

دمنوش صاف‌شده را خنک کنید و با آب سرد و یخ به غلظت دلخواه برسانید. اگر شربت شیرین دوست دارید، شیرین‌کننده را کم‌کم اضافه کنید و بچشید. برای نوشیدنی کم‌شیرین، می‌توانید دمنوش را با یخ و آب سرد سرو کنید. طرز تهیه شربت ترش در حس‌تازگی

جمع‌بندی

کرکده، چای گجرات و چای تمر نام‌هایی برای چای ترش‌اند. این دمنوش را می‌توان گرم یا سرد نوشید. برخی پژوهش‌ها کاهش فشار خون را در مصرف کوتاه‌مدت گزارش کرده‌اند و شواهد درباره چربی خون، قند خون و اثر بر کلیه محدودترند. اگر داروی فشار خون مصرف می‌کنید، بیماری کلیوی دارید، باردار هستید یا شیر می‌دهید، درباره مصرف منظم یا غلیظ آن با تیم درمان مشورت کنید

سؤالات متداول درباره چای ترش

کرکده همان چای گجرات است؟

در کاربرد رایج، هر دو نام برای دمنوش چای ترش به کار می‌روند. برای تشخیص محصول، دنبال نام Hibiscus sabdariffa یا کاسبرگ چای ترش روی بسته باشید.

چه وقت چای ترش بخوریم؟

زمان مشخص و اثبات‌شده‌ای برای اثر چای ترش بر فشار خون وجود ندارد. اگر داروی فشار می‌خورید، درباره مصرف منظم و زمان آن با داروساز یا پزشک مشورت کنید.

برای فشار خون بالا چای ترش را گرم بخوریم یا سرد؟

گرم یا سرد بودن بیشتر به سلیقه مربوط است. شواهد کافی برای توصیه یکی از این دو روش به‌منظور کنترل فشار خون وجود ندارد

عوارض چای ترش برای بیماران قلبی چیست؟

در برخی افراد، به‌ویژه مصرف‌کنندگان داروی فشار، افت فشار و سرگیجه از مواردی است که باید به آن توجه کرد. مناسب‌بودن مصرف منظم به نوع بیماری و داروهای فرد بستگی دارد. 

بروزترین مقالات در شبکات اجتماعی