
فواید خوردن میوه چیست و چه تاثیری بر سلامتی دارد
۱۴۰۴/۱۰/۱۶

مطالعه '7
۱۴۰۳/۱۲/۱۰
8832
سرکه یک چاشنی اسیدی است که از تبدیل قند به الکل و سپس تبدیل الکل به اسید استیک تهیه میشود. نوع ماده اولیه، روش تخمیر و فرآوری، سرکههای مختلفی مانند سرکه سفید، انگور، سیب، برنج و بالزامیک را ایجاد میکند.
مهمترین کاربرد سرکه، طعمدادن به غذا، تهیه سس، ترشی و مرینیتکردن مواد غذایی است. بعضی مطالعات انسانی نشان دادهاند مصرف سرکه همراه غذا ممکن است افزایش قند خون بعد از وعده را کمی کاهش دهد؛ اما شواهد موجود ناهمگون است و سرکه درمان دیابت، چربی خون یا چاقی محسوب نمیشود.
پاسخ کوتاه: سرکه سفید بیشتر برای آشپزی، ترشی و بعضی کاربردهای نظافتی استفاده میشود. مصرف متعارف آن در غذا برای بیشتر افراد سالم مشکلی ایجاد نمیکند؛ اما نوشیدن مستقیم، استفاده غلیظ روی پوست یا مصرف زیاد میتواند باعث سوزش مری و معده، آسیب مینای دندان و تحریک یا سوختگی پوست شود.
|
موضوع |
جمعبندی علمی |
|
سرکه سفید برای چی خوبه؟ |
طعمدهی، سس، مرینیت و ترشی با دستور استاندارد |
|
قند خون |
ممکن است اثر کوتاهمدت محدودی داشته باشد؛ درمان دیابت نیست |
|
کاهش وزن |
شواهد محدود و ناهمگون است؛ چربیسوز محسوب نمیشود |
|
پوست |
خاصیت درمانی اثباتشده ندارد و ممکن است باعث تحریک یا سوختگی شود |
|
مو و شوره |
شواهد بالینی کافی وجود ندارد |
|
معده و مری |
مصرف غلیظ ممکن است سوزش، تهوع و ریفلاکس را تشدید کند |
|
دندان |
تماس مکرر اسید میتواند مینای دندان را فرسوده کند |
|
ضدعفونی |
سرکه خانگی جای ضدعفونیکننده دارای مجوز را نمیگیرد |
|
ترشی و کنسرو |
فقط سرکه با اسیدیته مشخص، معمولاً ۵ درصد، و دستور آزمودهشده |
|
مصرف مستقیم |
توصیه نمیشود |
سرکه محلولی است که بخش اصلی آن آب و اسید استیک است. در مرحله نخست تخمیر، مخمرها قند موجود در میوه، غلات یا سایر مواد اولیه را به الکل تبدیل میکنند. سپس باکتریهای اسیداستیک در حضور اکسیژن، الکل را به اسید استیک تبدیل میکنند.
مقدار اسید استیک سرکههای خوراکی معمولاً روی برچسب محصول نوشته میشود. درصد اسیدیته برای طعم، کاربرد غذایی و ایمنی ترشی و کنسرو اهمیت دارد.

سرکه سفید معمولاً از تخمیر الکل تقطیرشده تهیه میشود. طعم آن تند و رنگش شفاف است و از آن برای سس، ترشی و بعضی مصارف نظافتی استفاده میشود.
اصطلاحهای «سرکه سفید» و «سرکه تقطیری» در بازار اغلب به محصولات مشابه اشاره میکنند، اما مقدار اسیدیته و کاربرد دقیق هر محصول باید از روی برچسب بررسی شود.
سرکه انگور از تخمیر ترکیبات قندی انگور تهیه میشود و ممکن است رنگ، عطر و ترکیبات فرعی بیشتری نسبت به سرکه سفید داشته باشد.
این تفاوت به معنی درمانیبودن سرکه انگور نیست. بخش اصلی اثر فیزیولوژیک هر دو محصول همچنان به اسید استیک و مقدار مصرف مربوط است.
سرکه سیب از تخمیر آب یا عصاره سیب تهیه میشود. بعضی انواع آن فیلترنشده و حاوی رسوب یا «مادر سرکه» هستند.
وجود مادر سرکه بهتنهایی ثابت نمیکند محصول پروبیوتیک است یا اثر درمانی بیشتری دارد؛ برای اطلاق پروبیوتیک باید سویه میکروبی مشخص و فایده آن در مقدار معین برای انسان اثبات شده باشد.
سرکه بالزامیک از فرآورده انگور تهیه میشود و بسته به نوع محصول ممکن است غلیظتر و شیرینتر باشد. بعضی محصولات بالزامیک یا سسهای بالزامیک شکر افزوده دارند؛ بنابراین جدول تغذیه و فهرست ترکیبات باید بررسی شود.
سرکه برنج معمولاً طعم ملایمتری دارد و در غذاهای آسیایی استفاده میشود. سرکه مالت نیز از غلات مالتشده تهیه میشود و طعم مشخصتری دارد.
سرکه سفید معمولاً کالری، چربی و سدیم ناچیزی دارد و میتواند بدون افزودن مقدار زیاد روغن یا نمک، به غذا و سالاد طعم اسیدی بدهد.
البته ارزش غذایی محصول نهایی به سایر مواد سس یا غذا بستگی دارد. سس حاوی سرکه، روغن زیاد، شکر و نمک ممکن است همچنان پرکالری یا پرسدیم باشد.
مرورهای نظاممند نشان دادهاند مصرف سرکه همراه وعده غذایی ممکن است در بعضی افراد افزایش قند و انسولین بعد از غذا را کاهش دهد. بااینحال کیفیت مطالعات متفاوت بوده و ناهمگونی و احتمال سوگیری در بخشی از شواهد گزارش شده است.
مطالعات مربوط به سرکه سیب در دیابت نوع ۲ نیز نتایج امیدوارکننده اما یکسانی نداشتهاند. این نتایج برای تجویز دوز درمانی یا جایگزینی دارو کافی نیستند.
افراد مبتلا به دیابت باید بدانند:
برخی کارآزماییها و مرورهای تجمیعی، کاهش محدود وزن یا چربی بدن را پس از مصرف سرکه سیب گزارش کردهاند؛ اما تعداد مطالعات کم، مدت آنها کوتاه و نتایج ناهمگون است. سرکه بهتنهایی چربیسوز محسوب نمیشود و نمیتواند جای کسری انرژی، رژیم متعادل و فعالیت بدنی را بگیرد.
نوشیدن سرکه برای کاهش وزن ممکن است در مقابل، باعث تهوع، تحریک معده یا آسیب دندان شود. بنابراین «هرچه بیشتر، بهتر» درباره سرکه کاملاً نادرست است.
سرکه در دستورهای آزمودهشده ترشی و کنسرو برای ایجاد محیط اسیدی استفاده میشود. برای این منظور، باید از سرکه خوراکی با اسیدیته مشخص ــ معمولاً ۵ درصد ــ و نسبتهای دقیق یک دستور معتبر استفاده کرد. تغییر خودسرانه مقدار سرکه، آب یا مواد غذایی میتواند ایمنی محصول را مختل کند.
سرکه خانگی با اسیدیته نامشخص برای کنسرو یا ترشی ماندگار در دمای محیط مناسب نیست. پایینبودن pH بهتنهایی نیز جای اندازهگیری درصد اسیدیته و استفاده از دستور استاندارد را نمیگیرد.

شواهد بالینی کافی وجود ندارد که نشان دهد سرکه سفید یا سرکه سیب بتواند اگزما، جوش، لک، قارچ پوستی، زگیل یا عفونت را بهطور ایمن درمان کند.
در یک مطالعه روی افراد مبتلا به درماتیت آتوپیک، استفاده از محلول رقیقشده سرکه سیب بهبود معناداری در سد دفاعی پوست ایجاد نکرد و در بیشتر شرکتکنندگان باعث تحریک پوستی شد. مطالعه دیگری نیز نشان داد این روش تغییر مفیدی در میکروبیوم پوست مبتلایان به اگزما ایجاد نکرد.
استفاده غلیظ، طولانیمدت یا پانسمانکردن سرکه روی پوست میتواند باعث:
مواردی از سوختگی شیمیایی پس از استفاده خانگی سرکه برای حذف خال یا درمانهای اینترنتی گزارش شده است.
سرکه را نباید برای درمان این موارد مستقیماً روی پوست استفاده کرد:
ضدمیکروبیبودن یک ماده در محیط آزمایشگاه، به معنی ایمن و مؤثربودن آن بهعنوان درمان خانگی پوست نیست.
مهمترین عارضه سرکه سفید روی پوست، تحریک ناشی از اسید و سوختگی شیمیایی است. سرکه سفید خوراکی معمولاً اسیدیتر و فاقد ترکیبات نرمکننده است و نباید به شکل خالص روی پوست باقی بماند.
افراد دارای پوست حساس، اگزما، روزاسه، آکنه التهابی یا سد پوستی آسیبدیده بیشتر در معرض تحریک قرار دارند.
اگر سرکه بهطور ناخواسته باعث سوزش پوست شد:
شواهد بالینی کافی برای اثبات درمان شوره، ریزش مو یا افزایش رشد مو با سرکه وجود ندارد.
بررسی علمی جدید درباره شستوشوی مو با سرکه سیب، این روش را درمانی تجربی دانسته و نبود داده معتبر درباره اثربخشی و عوارض آن را مطرح کرده است. سرکه ممکن است پوست سر را تحریک، خشک یا ملتهب کند؛ بهویژه اگر غلیظ یا مکرر استفاده شود.
شوره میتواند با درماتیت سبورهای، پسوریازیس، حساسیت تماسی یا سایر بیماریها مرتبط باشد. خارش شدید، زخم، ترشح یا ریزش موی همراه باید توسط پزشک بررسی شود.

نوشیدن مستقیم سرکه یا بلع مقدار زیاد آن میتواند باعث سوزش دهان و گلو، درد هنگام بلع، تهوع و تحریک مری شود.
آسیب به میزان اسیدیته محصول، مقدار مصرف و مدت تماس بستگی دارد. سرکههای نظافتی یا صنعتی ممکن است غلظت بیشتری از اسید داشته باشند و نباید خورده شوند.
سرکه مادهای اسیدی است و ممکن است در بعضی افراد باعث سوزش معده، ترشکردن، تهوع یا سوءهاضمه شود.
این واکنش در همه افراد یکسان نیست، اما فردی که پس از مصرف سرکه علائم مشخص پیدا میکند، نباید آن را ناشتا یا به شکل نوشیدنی غلیظ مصرف کند.
یک مطالعه کوچک در افراد مبتلا به دیابت نوع یک و گاستروپارزی نشان داد مصرف سرکه سرعت تخلیه معده را بیشتر کاهش داد. این موضوع میتواند کنترل زمان جذب کربوهیدرات و انسولین را دشوارتر کند.
افراد مبتلا به گاستروپارزی، سیری زودرس، استفراغ مکرر یا تأخیر تخلیه معده نباید بدون مشورت پزشک سرکه را بهعنوان مکمل مصرف کنند.
اسیدهای غذایی میتوانند مواد معدنی مینای دندان را حل کنند و در تماس مکرر باعث فرسایش تدریجی، حساسیت دندان و آسیب برگشتناپذیر شوند.
برای کاهش تماس سرکه با دندان:
نوشیدن با نی تماس را کاملاً حذف نمیکند و نباید مجوز مصرف غلیظ تلقی شود.
یک گزارش پزشکی، کاهش پتاسیم خون و مشکلات متابولیک را در فردی که سالها مقدار بسیار زیادی سرکه سیب مصرف کرده بود توصیف کرده است. این گزارش موردی، خطر مشابه را برای مقدار معمول آشپزی اثبات نمیکند، اما نشان میدهد مصرف مزمن و افراطی بیخطر نیست.
افرادی که داروهای مدر، انسولین، داروهای کاهش قند یا داروهای مؤثر بر پتاسیم مصرف میکنند، بهتر است قبل از استفاده روزانه و مکملگونه سرکه با پزشک یا داروساز مشورت کنند.
سرکه نظافتی ممکن است غلظت اسید بالاتری از سرکه خوراکی داشته باشد و برای مصرف انسانی تولید نشده باشد.
سرکه باید در بستهبندی اصلی نگهداری شود و هرگز داخل بطری آب یا نوشیدنی ریخته نشود.
عوارض اصلی سرکه انگور مشابه سایر سرکههای خوراکی است و بیشتر به اسیدیته و مقدار مصرف مربوط میشود:
سرکه انگور طبیعی یا سنتی الزاماً ملایمتر و ایمنتر نیست. اگر درصد اسیدیته آن مشخص نباشد، نباید برای کنسرو و ترشی ماندگار استفاده شود.
افراد مبتلا به دیابت باید فهرست ترکیبات را بخوانند؛ زیرا بعضی سسها و فرآوردههای بالزامیک یا انگوری ممکن است شکر افزوده داشته باشند.
سرکه تقطیری خوراکی در مقدار معمول آشپزی برای بیشتر افراد قابلاستفاده است. عوارض آن با سرکه سفید مشترک است:
واژه «تقطیری» به معنی بیضرر، دارویی یا مناسببودن برای نوشیدن مستقیم نیست.
برای سرکه سفید دوز درمانی استاندارد و تأییدشدهای وجود ندارد. ایمنترین روش، استفاده در مقدار متعارف آشپزی است.
مصرف نوشیدنی سرکهای برای سلامت ضروری نیست. مطالعات متابولیک از مقدارها و شرایط مشخص پژوهشی استفاده کردهاند و نتایج آنها به معنی توصیه روزانه برای همه افراد نیست.
فردی که با وجود این موضوع قصد مصرف خوراکی دارد، باید:
در مقاله عمومی بهتر است عددی مانند «روزانه دو قاشق غذاخوری برای همه» توصیه نشود؛ زیرا دوز درمانی همگانی وجود ندارد.
سرکه میتواند بعضی رسوبات معدنی، بو و آلودگیهای سطحی را در نظافت روزمره کاهش دهد؛ اما سرکه خانگی یک ضدعفونیکننده ثبتشده با اثربخشی استاندارد علیه همه میکروبهای بیماریزا نیست.
برای ضدعفونیکردن سطوح پرخطر، باید از محصول دارای مجوز و مطابق دستور برچسب استفاده شود. EPA فهرست محصولات ضدعفونیکننده ثبتشده و کاربرد دقیق آنها را منتشر میکند.
هشدار بسیار مهم
سرکه را هرگز با وایتکس یا سفیدکننده کلردار مخلوط نکنید. ترکیب اسید با سفیدکننده میتواند گاز کلر آزاد کند و باعث تحریک شدید چشم، بینی، گلو و دستگاه تنفسی شود. همچنین بهتر است هیچ دو ماده نظافتی بدون دستور تولیدکننده با یکدیگر مخلوط نشوند.
استفاده از سرکه در ترشی
برای ترشی و کنسرو خانگی، هدف فقط ایجاد طعم ترش نیست؛ باید اسیدیته یکنواخت و کافی برای کنترل میکروارگانیسمهای خطرناک ایجاد شود.
مرکز ملی نگهداری مواد غذایی خانگی توصیه میکند:
خیر. سرکه معمولاً کالری کمی دارد و منبع مهم پروتئین، فیبر، ویتامین یا ماده معدنی محسوب نمیشود.
مقدار محدود ترکیبات فنولی یا مواد معدنی در بعضی سرکهها ممکن است با نوع ماده اولیه و فرآوری تفاوت داشته باشد، اما دلیل اصلی مصرف سرکه، طعم و کاربرد آشپزی آن است؛ نه تأمین نیازهای تغذیهای بدن.
عبارت «هرچه سرکه تیرهتر باشد حتماً آنتیاکسیدان و خاصیت بیشتری دارد» بیش از حد سادهسازیشده است. رنگ میتواند تحتتأثیر ماده اولیه، تغلیظ، کارامل، زمان رسیدن و افزودنیها قرار گیرد.
سرکه سفید برای طعمدادن به غذا، سس، مرینیت و تهیه ترشی با دستور استاندارد استفاده میشود. اثر درمانی قطعی برای دیابت، لاغری یا بیماریهای پوستی ندارد.
نوشیدن غلیظ یا مصرف زیاد میتواند باعث تحریک گلو و مری، سوزش معده، تهوع و فرسایش مینای دندان شود. مصرف موضعی نیز ممکن است پوست را تحریک یا دچار سوختگی کند.
شواهد کافی برای درمان اگزما، جوش، لک، قارچ یا زگیل وجود ندارد. حتی محلول رقیق سرکه سیب در یک مطالعه بیشتر شرکتکنندگان را دچار تحریک پوستی کرد.
شواهد بالینی معتبری برای روشنکردن ایمن پوست وجود ندارد. اسید سرکه ممکن است باعث التهاب، سوختگی و لک پس از التهاب شود.
فعالیت ضدقارچی آزمایشگاهی به معنی درمان بالینی ایمن نیست. عفونت قارچی باید براساس محل و نوع آن با داروی مناسب درمان شود.
خیر. استفاده طولانی سرکه روی زگیل یا خال میتواند بافت سالم اطراف را بسوزاند. موارد سوختگی شیمیایی پس از درمان خانگی گزارش شده است.
ممکن است افزایش قند بعد از غذا را در بعضی افراد کمی کاهش دهد، اما شواهد قطعی نیست و سرکه جایگزین دارو، انسولین و رژیم دیابت نیست.
برخی مطالعات کاهش محدود وزن را گزارش کردهاند، اما سرکه چربیسوز یا درمان چاقی نیست. اثر احتمالی آن بدون اصلاح رژیم و فعالیت بدنی محدود است.
برای همه افراد نه؛ اما میتواند در افراد حساس، ریفلاکس، سوزش معده، تهوع و سوءهاضمه را تشدید کند.
مزیت اثباتشدهای برای مصرف ناشتا وجود ندارد. خوردن سرکه با معده خالی ممکن است در افراد حساس باعث سوزش و تهوع شود.
الزاماً نه. نوع ماده اولیه و ترکیبات فرعی متفاوت است، اما مقدار مصرف، اسیدیته، شکر افزوده و تحمل فرد اهمیت بیشتری دارند.
بسیاری از محصولات بازار با این دو عنوان به سرکه شفاف حاصل از الکل تقطیرشده اشاره میکنند، اما غلظت و کاربرد دقیق باید از روی برچسب بررسی شود.
بله؛ به شرط آنکه خوراکی، دارای اسیدیته مشخص ــ معمولاً ۵ درصد ــ باشد و طبق دستور آزمودهشده استفاده شود.
خیر. ترکیب آنها میتواند گاز کلر آزاد کند و خطرناک است.
سرکه سفید، انگور و سیب چاشنیهای اسیدی و کمکالری هستند که بیشترین ارزش آنها در آشپزی، سس، مرینیت و تهیه ایمن ترشی است.
برخی مطالعات، اثر محدود سرکه را بر افزایش قند خون پس از غذا یا وزن بررسی کردهاند؛ اما شواهد برای معرفی آن بهعنوان درمان دیابت، چاقی یا چربی خون کافی نیست.
مهمترین عوارض مصرف نادرست سرکه شامل تحریک گلو و مری، سوزش معده، تأخیر تخلیه معده، فرسایش مینای دندان و در مصرف موضعی، تحریک و سوختگی پوست است. سرکه نباید به شکل غلیظ نوشیده یا برای درمان خال، زگیل، اگزما، عفونت، گوشدرد و زخم استفاده شود.
برای ترشی و کنسرو باید از سرکه خوراکی با اسیدیته مشخص و دستور آزمودهشده استفاده کرد. در نظافت نیز سرکه جای ضدعفونیکننده استاندارد نیست و هرگز نباید با وایتکس مخلوط شود
اولین نفری باشید که نظر میدهد!
برای درج نظر وارد شو یا ثبتنام کن