مجله حس‌تازگی

سرطان روده بزرگ چیست و چه علائمی دارد

مطالعه '8

۱۴۰۴/۲/۲۵

161

سرطان رودۀ بزرگ چیست

سرطان رودۀ بزرگ با عناوینی مثل سرطان کولون، سرطان رکتوم یا سرطان کولورکتال شناخته شده است. این سرطان سومین سرطان تشخیص داده شده و چهارمین عامل مرگ ناشی از سرطان در دنیاست. کولون و رکتوم، محل های جمع آوری املاح و آب باقیمانده در مادۀ خارج شده از رودۀ باریک هستند تا باقیماندۀ دفعی را به آنوس یا مقعد برسانند. در واقع رکتوم 15 سانتی متر پایانی رودۀ بزرگ است که مدفوع ذخیره می شود تا اسفنگتر دفعی مقعد باز شود و از آنجا خارج شود^1-2. کولون هم اولین و بزرگترین بخش رودۀ بزرگ است³. این سرطان از مخاط روده آغاز می شود و به لایه های زیرین انتشار پیدا می کند. درجه و گرید سرطان رودۀ بزرگ هم بسته به عمق درگیر شده تعیین می شود. اغلب انواعِ این سرطان، آدنوکارسینوما هستند یعنی از مخاط شروع شده اند^3و4. یک سوم افراد بالای 55 سال، حداقل 1 پلیپ را تجربه کرده اند.⁵

سرطان رودۀ بزرگ در مراحل اولیه ممکن است با جراحی بهبود یابد ولی در مراحل پیشرفته به شیمی درمانی یا پرتودرمانی نیاز دارد.

دلیل سرطان رودۀ بزرگ چیست

علت که مثل سایر سرطان ها مجموعه ای از عوامل است و یک علت شناخته شده ندارد اما شروعِ سرطان رودۀ بزرگ از تشکیل پلیپ ها نشات می گیرد. پلیپ ها اغلب به تنهایی مشکل ساز نیستند اما وقتی چند سال در آن محل بمانند، اندازه شان بزرگتر از 1 سانتی متر شود، تعدادشان از 3 پلیپ بیشتر باشد، دیسپلازی یا ناهنجاری در سلول های آنها وجود داشته باشد می توانند به سرطان کولورکتال تبدیل شوند^1-2. تغییر DNA هم می تواند عامل این سرطان باشد. در صورت وجود این عوامل خطر هم مفرد مستعد ابتلاست:

سن: معمولاً در هر سنی بروز می یابد ولی در بزرگسالان بالای 50 سال بیشتر است.
نژاد: در سیاه پوستان بیشتر است.
سابقۀ خانوادگی
سابقۀ بیماری های التهابی روده: مثل کولیت اولسراتیو، کوهن
داشتن رژیم غذایی پرچرب، کم فیبر، پر کالری برای سال ها
مصرف زیاد گوشت قرمز و گوشت های فرآوری شده
ورزش نکردن
دیابت
چاقی
سیگار کشیدن
مصرف الکل
تحت رادیوتراپی بودن⁴

راه های پیشگیری از ابتلا به این سرطان رعایت رژیم غذایی غنی از فیبر، سبزی، میوه، غلات کامل، کم چرب و کم کالری است. مصرف انواع گوشت قرمز و گوشت های فرآوری شده هم باید محدود شود. الکل هم مصرف نشود. وزن باید به تعادل رسانده شود و وزن سالم حفظ شود⁵.

سرطان_روده_بزرگ_چیست_حس_تازگی_1

علائم سرطان رودۀ بزرگ

تغییر در روند همیشگی دفع مدفوع برای دورۀ طولانی (اسهال، یبوست)
کاهش وزن بی دلیل
خون ریزی مقعدی
خون در مدفوع
ناراحتی در مقعد (درد، سوزش زیاد، نفخ یا جمع شدن گاز)
تخلیه نشدن کاملِ مدفوع
ضعف و خستگی⁴

غذاهای مفید ومضر برای سرطان رودۀ بزرگ

گروه سبزیجات مثل سبزیجات سبز، گوجه فرنگی، پیاز، هویج، بروکلی، بادمجان و به خصوص سیر؛ میوه ها مثل موز، مرکبات، سیب، هلو، توت ها و ملون؛ غلات و حبوبات مثل کینوا، جو دوسر، جو، عدس، لوبیاها، غلات کامل، غذاهای پروبیوتیک و پره بیوتیک مثل ماست غنی شده با این باکتری ها، ماهی غذاهای مفید برای این بیماری هستند^1-2.

گوشت قرمز مثل گوشت گوسفند، گاو و خوک، گوشت های فرآوری شده مثل سوسیس، هات داگ، بیکن، الکل، فست فودها، نوشابه ها، غذاهای کارخانه ای شور یا شیرین شده، نوشابه ها مضر هستند^1-2.