ویتامین های مفید برای آلودگی هوا چیست
۱۴۰۴/۱۱/۳۰
مجله حستازگی
بیماری نقرس چیست و چه علائمی دارد
مطالعه '8
۱۴۰۴/۱/۱۵
233
نقرس شکل دردناکی از التهاب مفاصل یا آرتریت است و زمانی اتفاق میافتد که اسیداوریک بیشازحد در بدن تولید شده و باعث بهوجودآمدن کریستالهایی در مفاصل و اطراف آنها و درنتیجه التهاب و درد مفاصل میشود. این بیماری نسبتاً شایع است و در حال حاضر نزدیک به ۶۰ میلیون نفر یا بیشتر در سراسر جهان مبتلا به آن هستند. در این مقاله از وبسایت حس تازگی به شناخت بیماری نقرس، علائم و عوارض آن، غذاها و نوشیدنیهای مفید و مضر در بیماران مبتلا به نقرس و درمان این بیماری میپردازیم.
بیماری نقرس چیست
به طور معمول، اسیداوریک حاصل از تجزیه مادهای به نام پورین در خون حل میشود و از طریق کلیهها وارد ادرار میشود. اما گاهی اوقات یا بدن اسیداوریک بیشازحد تولید میکند یا کلیهها اسیداوریک بسیار کمی دفع میکنند و در اثر تجمع اسیداوریک در بدن کریستالهای اورات تیز سوزنی در مفاصل یا بافت اطراف آنها ایجاد میشود که باعث درد، التهاب و تورم مفاصل میشود. به این حالت نقرس گفته میشود. بهطورکلی عواملی که سطح اسیداوریک را در بدن افزایش میدهند عبارتاند از:
-
رژیم غذایی
خوردن غذاهای سرشار از پورین مانند گوشت قرمز، امعاواحشا حیوانات مانند جگر، ساردین، صدف، گوشماهی، قزلآلا و ماهی تن. نوشیدنیهای الکلی، بهویژه آبجو، و نوشیدنیهای شیرین شده با قند میوه (فروکتوز) نیز باعث افزایش سطح اسیداوریک میشوند.
-
اضافهوزن
اگر اضافهوزن داشته باشید، بدنتان اسیداوریک بیشتری تولید میکند و کلیهها برای دفع اسیداوریک دچار مشکل خواهند شد.
-
بیماریها
ابتلا به برخی از بیماریها خطر ابتلا به نقرس را افزایش میدهد. این بیماریها شامل فشارخون بالا و بیماریهای مزمن مانند دیابت، سندرم متابولیک و بیماریهای قلبی و کلیوی هستند.
-
مصرف برخی داروها
مصرف داروهایی مانند آسپرین و برخی از داروهای مورداستفاده برای کنترل فشارخون ازجمله دیورتیکهای تیازیدی، مهارکنندههای آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE) و مسدودکنندههای بتا میتواند سطح اسیداوریک خون را افزایش دهد. استفاده از داروهایی که برای ردنکردن عضو پیوندی در بیمارانی که تحت پیوند عضو قرار گرفتهاند، مورداستفاده قرار میگیرد نیز میتواند باعث افزایش سطح اسیداوریک شود.
-
سابقه خانوادگی نقرس
اگر سایر اعضای خانواده شما مبتلا به نقرس بودهاند، احتمال ابتلای شما به این بیماری بیشتر است.
-
سن و جنس
نقرس بیشتر در مردان رخ میدهد، زیرا سطح اسیداوریک زنان پایینتر است. بااینحال، پس از یائسگی، سطح اسیداوریک زنان به مردان نزدیک میشود. مردان معمولاً در سنین 30 تا 50 سالگی بیشتر در معرض ابتلا به نقرس هستند درحالیکه در زنان علائم و نشانههای نقرس معمولاً بعد از یائسگی مشاهده میشود.
-
جراحی
تجربه جراحی که بهتازگی انجامشده باشد نیز گاهی اوقات میتواند باعث حمله نقرس شود. در برخی افراد، حتی دریافت واکسن نیز میتواند باعث تشدید نقرس شود.
علائم بیماری نقرس
حملات نقرس اغلب در شب اتفاق میافتد و ممکن است فرد را از خواب بیدار کند. درد ناشی از آنهم میتواند مانع به خوابرفتن مجدد فرد شود. کمبود خواب بهخودیخود میتواند منجر به مشکلات مختلفی ازجمله: خستگی، استرس، و نوسانات خلقی شود. درد ناشی از حملات نقرس میتواند در راهرفتن، انجام کارهای خانه و سایر فعالیتهای روزمره اختلال ایجاد کند. علاوه بر این، آسیب مفاصل ناشی از حملات مکرر نقرس میتواند باعث ناتوانی دائمی شود. بهطورکلی علائم و نشانههای نقرس عبارتاند از:
- درد شدید مفاصل
نقرس معمولاً شست پا را درگیر میکند، اما میتواند بر هر مفصلی تأثیرگذار باشد. سایر مفاصلی که معمولاً درگیر درد میشوند عبارتاند از مفاصل مچ پا، زانو، آرنج، مچ دست و انگشتان. درد احتمالاً در 4 تا 12 ساعت اول پس از شروع شدیدتر میشود و گاهی درد مفاصل ممکن است از چند روز تا چند هفته طول بکشد. درد مفاصل رفتهرفته بیشتر طول میکشد و مفاصل بیشتری را تحت تأثیر قرار میدهد.
- التهاب و قرمزی
مفصل یا مفاصل آسیبدیده متورم، حساس، داغ و قرمز میشوند.
- محدودیت حرکت
با پیشرفت نقرس، ممکن است فرد نتواند مفاصل خود را بهطور طبیعی حرکت دهد.
عوارض و خطرات بیماری نقرس
بسیاری از افرادی که یکبار حمله نقرس را تجربه میکنند، هرگز دچار حمله دوم نمیشوند. اما برخی افراد دچار نقرس مزمن یا حملات مکرر آن میشوند. مصرف دارو ممکن است به پیشگیری از حملات نقرس در افراد مبتلا به نقرس کمک کند. بااینحال در صورت عدم درمان، نقرس مزمن میتواند منجر به مشکلات شدیدتری ازجمله فرسایش و تخریب مفاصل شود. در ادامه به برخی از عوارض ناشی از نقرس شدید و درماننشده اشاره میشود:
- توفی
تودههایی از کریستالهای اورات هستند که در نقرس مزمن در زیرپوست رسوب میکنند. توفی میتواند در چندین ناحیه مانند انگشتان دست، دستها، پاها، آرنجها، گوشها یا تاندونهای آشیل در امتداد پشت مچ پا ایجاد شود. توفی معمولاً دردناک نیستند، اما ممکن است در طول حملات نقرس متورم و حساس شود.
- سنگ کلیه
بلورهای اورات ممکن است در مجاری ادراری افراد مبتلا به نقرس جمع شوند و باعث ایجاد سنگ کلیه شوند. استفاده از دارو میتواند به کاهش خطر ابتلا به سنگ کلیه کمک کند.
- بدشکلی مفصل
اگر نقرس درمان نشود، حملات حاد بیشتر و بیشتری اتفاق میافتد. التهاب ناشی از این حملات و همچنین رشد توفیها باعث آسیب به بافتهای مفصلی میشود. التهاب حاد ناشی از نقرس ممکن است منجر به فرسایش استخوان و ازدستدادن غضروف شود که منجر به تخریب کامل مفصل میشود.
همچنین آبمروارید یا کدرشدن عدسی چشم که باعث اختلال در بینایی میشود نیز بیشتر در افراد مبتلا به نقرس رخ میدهد. مضافاً سندرم خشکی چشم یا ندرتاً تشکیل کریستالهای اسیداوریک در ریهها و ایجاد مشکلات تنفسی نیز میتواند درنتیجه عدم درمان نقرس ایجاد شود.
از سوی دیگر بر اساس تحقیقات، ابتلا به نقرس در بین افراد مبتلا به فشارخون بالا، بیماری عروق کرونر (CAD) و نارسایی قلبی شایعتر است. علاوه بر این به گفته بنیاد ملی کلیه، بسیاری از افراد مبتلا به نقرس به بیماری مزمن کلیوی (CKD) نیز مبتلا هستند که این حالت گاهی اوقات به نارسایی کلیه ختم میشود.
غذاهای مناسب برای بیماری نقرس چیست
رژیم غذایی مناسب ممکن است به کاهش سطح اسیداوریک خون کمک کند. اما نقرس را درمان نمیکند و فقط ممکن است خطر حملات مکرر نقرس را کاهش دهد و روند پیشرفت آسیب مفاصل را آهستهتر کند؛ بنابراین افراد مبتلا به نقرس علاوه بر رعایت رژیم غذایی باید دارو نیز مصرف کنند. رژیم غذایی مناسب برای بهبود نقرس باید محدود در مواد غذایی حاوی پورین باشد و در کنار آن اصول تغذیه سالم نیز باید رعایت شود. در زیر به برخی از نکات لازمالاجرا در خصوص رژیم غذایی افراد مبتلا به نقرس اشاره میشود:
- مصرف محصولات کمچرب و بدون چربی مانند ماست و شیر بدون چربی
- مصرف میوهها و سبزیهای تازه
اگرچه سبزیهایی مانند اسفناج و مارچوبه دارای پورین زیادی هستند، اما تحقیقات نشان دادهاند که این سبزیها خطر حملات نقرس را افزایش نمیدهند. از بین میوهها نیز شواهدی وجود دارد که نشان میدهد خوردن گیلاس با کاهش خطر حملات نقرس مرتبط است.
- مصرف آجیل، کره بادامزمینی و غلات کامل
غلات کامل که کربوهیدراتهای پیچیده را فراهم میکنند، بیشتر مصرف شوند.
- محدودیت مصرف چربیها و روغنهای اشباعشده
- مصرف متعادل سیبزمینی، برنج، نان و پاستا
استفاده از نان سبوسدار، برنج قهوهای و پاستای تهیهشده با آرد سبوسدار ارجحیت دارد.
- مصرف تخممرغ در حد اعتدال
- مصرف پروتئینهایی مانند ماهی و مرغ در حد اعتدال (حدود 113 تا 170 گرم در روز).
- نوشیدن آب بهاندازه کافی
- پرهیز از مصرف نوشیدنیها و غذاهای شیرین
از خوردن غذاها و نوشیدنیهایی که حاوی شربت ذرت با فروکتوز بالا هستند خودداری شود و مصرف آبمیوههای طبیعی شیرین محدود شود.
- مصرف مکمل ویتامین C
ویتامین C ممکن است به کاهش سطح اسیداوریک کمک کند. اما در مورد اینکه آیا مصرف مکمل 500 میلیگرمی ویتامین C در رژیم غذایی شما مناسب است یا خیر از پزشک خود سؤال کنید. زیرا فرضیههایی مبنی بر تأثیر مصرف مکمل ویتامین C برافزایش سطح اسیداوریک خون وجود دارد.
- کاهش وزن
تحقیقات نشان میدهد که کاهش کالری مصرفی روزانه و کاهش وزن، حتی بدون رعایت رژیم غذایی محدود در پورین، سطح اسیداوریک را کاهش داده و تعداد حملات نقرس را کاهش میدهد. کاهش وزن همچنین فشار روی مفاصل را کاهش میدهد.
غذاهای ممنوعه در بیماری نقرس چیست
از خوردن غذاها و نوشیدنیهایی که حاوی پورین بالایی هستند صرفنظر کنید تا احتمال حمله نقرس را کاهش دهید. این غذاها عبارتاند از:
- آبجو و مشروبات الکلی
- گوشت قرمز، بره و خوک
- گوشتهای امعاواحشا مانند جگر، قلوه و گوشتهای غدهای مانند تیموس یا لوزالمعده
- غذاهای دریایی، بهویژه صدف، میگو، خرچنگ و ساردین
- محصولات دارای فروکتوز بالا مانند نوشابه و آبمیوه، بستنی، آبنبات و فستفود
آیا نقرس قابلدرمان است
اکثر افراد مبتلا به نقرس، اگر بیماری آنها بهموقع تشخیص داده شود، میتوانند زندگی عادی داشته باشند. اگر بیماری نقرس پیشرفت کرده باشد، کاهش سطح اسیداوریک میتواند عملکرد مفصل را بهبود بخشد. داروها و شیوه زندگی یا تغییرات رژیم غذایی نیز میتوانند به کاهش علائم و کاهش دفعات و شدت حملات نقرس کمک کنند. اما حتی اگر فقط یکبار حمله نقرس داشتهاید و مدت زیادی از آن گذشته است، این امکان وجود دارد که دوباره اسیداوریک خون شما افزایش یابد و مجدداً دچار نقرس و حملههای آن شوید.
نوشیدنیهای مفید برای نقرس چیست
نوشیدن مقدار زیادی مایعات یعنی 8 تا 16 فنجان در روز که حداقل نیمی از آن آب باشد، ایده خوبی برای افراد مبتلا به نقرس است. قهوه کافئین دار نیز میتواند اسیداوریک را کاهش دهد، به شرطی که در مصرف آن زیادهروی نشود. برخی تحقیقات نشان دادهاند که نوشیدن قهوه در حد اعتدال، بهویژه قهوه معمولی کافئین دار، ممکن است با کاهش خطر ابتلا به نقرس همراه باشد. اما درصورتیکه بیماری زمینهای دیگری دارید باید در مورد مصرف قهوه از پزشک خود مشورت بگیرید.
جمعبندی
بهطور خلاصه میتوان گفت که نقرس درواقع نوعی التهاب مفاصل است که در اثر افزایش اسیداوریک خون و تولید کریستالهای اورات بر روی مفاصل یا اطراف آنها ایجاد میشود. کاهش وزن و پیروی از رژیم غذایی مناسب برای درمان نقرس میتواند باعث کاهش تولید اسیداوریک و افزایش دفع آن شود اما بدون استفاده از دارو غلظت اسیداوریک خون بهاندازه کافی کاهش نمییابد و فقط از تعداد حملات نقرس و شدت آنها کاسته میشود؛ بنابراین اگر افزایش سطح اسیداوریک در خون داشتید، دستورالعملهای توصیهشده توسط پزشک خود را بهدقت دنبال کنید تا از عوارض بعدی در امان بمانید و از مفاصل خود در برابر هرگونه آسیب محافظت کنید.
