مجله حس‌تازگی

اسکوروی یا کمبود ویتامین سی چیست و چه علائمی دارد

مطالعه '5

۱۴۰۴/۲/۲۳

1014

اسکوروی چیست

نام فارسی این بیماری اسکوربوت است و به نام کمبود آسکوربیک اسید هم شناخته می شود. که به سبب کمبود شدید ویتامین C بروز پیدا می کند. نخوردن میوه و سبزیجات کافی دلیل اصلی این بیماری است. درمان آن هم ترکیبی از اصلاح رژیم غذایی و دریافت مکمل است. نوع خفیف آن در کشورهایی که مسئلۀ سوءتغذیه وجود دارد بیشتر دیده می شود اما نوع شدید آن بسیار نادر است.

نقش ویتامین سی در بدن

ویتامین C، در فعالیت هایی مهمی در بدن حضور دارد مثل رشد و ساختار پوست، استخوان، بافت های همبند؛ ساختار عروق سلولی و فعالیت های متابولیسمی بدن. به علاوه برای حفظ سلامت لثه ها و دندان ها هم ضروری است. حضور ویتامین C، به جذب آهن کمک می کند، عنصری که برای ساخت گلبول های قرمز و اکسیژن رسانی به سلول ها باید به حد کافی جذب شود. ویتامین C به بهبود زخم ها کمک می کند ، نقش آنتی اکسیدانی دارد و از سلول های بدن در برابر آسیب، به ویژه آسیبِ ناشی از رادیکال های آزاد محافظت می کند. بچه ها و افراد مسنی که به حد کافی ویتامین C دریافت نمی کنند در معرض خطرند، اما به جز کسانی که بدن شان دسترسی به مقادیر کافی ویتامین C ندارد، افرادی که به سبب استفاده از دارو کمتر غذا می خورند (شیمی درمانی) یا به سبب بیماری کم غذا شده اند (اختلالات عصبی غذا خوردن) هم ممکن است درگیر شوند. در نهایت افرادی هستند که نیازشان به ویتامین C افزایش یافته مثل زنان باردار و شیرده، مبتلایان به دیابت نوع 1 ، بیماران دچار پرکاری تیروئید، اختلالاتی که با تب همراه است، اسهال مزمن، جراحی، سوختگی و سندروم رودۀ تحریک پذیر. کسانی که مشکل جذب این ویتامین را پیدا می کنند مثل معتادین به الکل و مواد مخدر و سیگاری ها هم باید مقدار دریافت را افزایش دهند چون تنباکو، الکل و مواد، جذب ویتامین C را کاهش می دهند.

اسکوروی_چیست_حس_تازگی_1

دلیل ایجاد اسکوروی چیست

نخوردن میوه و سبزیجات کافی دلیل اصلی این بیماری است². به جز آن، کاهش جذب، افزایش نیاز و برخی داروها یا بیماری ها هم مسبب آن هستند². گاهی هم به سبب روش غلط طبخ، مقدار ویتامین C مادۀ غذایی خیلی کم می شود و با تکرار دریافت غذای به آن شکل پخته شده، کمبود ایجاد می شود. موارد کلی که روی مقدار ویتامین C مادۀ غذایی اثر می گذارند شامل پختن با حرارت خشک (مثل هواپز)، پختن طولانی مدت، پختن با حرارت زیاد و با آب زیاد می تواند روی مقدار ویتامین C غذای نهایی اثر بگذارند ².

اسکوروی چه عوارضی دارد

اگر درمان نشود، با عوارض شدیدی از جمله خون ریزی لثه ها، افتادن دندان ها، خون ریزی زیر جلدی همراه خواهد شد². عوارض بر اساس طول مدت ابتلا متفاوتند:

عوارض اولیه (که بعد از سه ماه کمبود بروز می یابند): ضعف عمومی، خستگی، بی قراری، درد مفاصل
عوارض ابتلای درازمدت: کم خونی، ورم و خون ریزی لثه ها، لثه بنفش و اسفنجی، لق شدن و افتادن دندان ها، خون ریزی زیر جلدی (هموراژی)، زود کبود شدن پوست، پوست زبر و پوسته‌پوسته، ورم پاها، خوب نشدن زخم ها، موی خشک و شکننده
عوارض کودکان: بی قراری، درد ناشی از حرکت، بی اشتهایی، وزن نگرفتن و آنمی².

راه‌های درمان اسکوروی

مصرف منابع غذایی ویتامین C شامل مرکبات، گوجه فرنگی، سیب زمینی، بروکلی و فلفل های دلمه ای، سبزیجات مثل جعفری در کنار مصرف مکمل (برای بچه ها نهایت 300 میلی گرم و برای بزرگسالان بین 500 تا 1000 میلی گرم بسته به دستور پزشک) ظرف 48 ساعت تا 2 هفته عوارض را کم می کند².

بیشتر بدانید: اسیدهای چرب دوست یا دشمن سلامتی ؟

غذاهای مناسب بیماری اسکوروی

مرکبات، گوجه فرنگی، سیب زمینی، بروکلی و فلفل های دلمه ای، سبزیجات مثل جعفری²

راه‌های پیشگیری از اسکوروی

مصرف روزانۀ مقادیر کافی میوه و سبزی تازه و پخته، طبخ درست غذاها، نکشیدن سیگار، مصرف نکردن الکل در مقادیر زیاد و نداشتن اعتیاد به مواد مخدر می توانند از ابتلا پیشگیری کنند¹.

اسکوروی_چیست_حس_تازگی_2