آیا روزه داری میتواند به کاهش وزن کمک کند
۱۴۰۴/۱۲/۱۰

مطالعه '15
۱۴۰۳/۱۰/۲۷
483
برنامههای غذایی مناسب برای کاهش وزن باید سلامت عمومی فرد را بهبود بخشند و برای بهبود عادات غذایی و داشتن سبک زندگی فعالتر کمککننده باشند؛ اما بزرگترین چالش یافتن رژیم غذاییای است که برای فرد مفید باشد. هدف برخی از رژیمهای غذایی، کاهش اشتهای فرد برای کاهش مصرف غذا است، درحالیکه برخی دیگر از رژیمهای غذایی محدودیت مصرف کالری، کربوهیدرات یا چربی را توصیه میکنند. برخی از انواع رژیم نیز بهجای محدودکردن مصرف برخی از غذاها، بیشتر بر الگوی مصرف مواد غذایی و تغییر در سبک زندگی تمرکز دارند؛ اما درهرحال اگر برای کاهش وزن از رژیم غذایی مناسبی استفاده شود، مزایای آن برای سلامت فرد فراتر از کاهش وزن خواهد بود. در این مقاله از وبسایت حستازگی به معرفی رژیمهای مناسب برای لاغری، عادات غذایی سالم و ناسالم، غذاهای مفید برای کاهش وزن و بیان نکات مهم برای کمک به کاهش وزن میپردازیم.
کاهش وزن آسان نیست، اما زمانی که بهدرستی انجام شود کاملاً امکانپذیر است. برای موفقیت در کاهش وزن دو نکته کلیدی وجود دارد. اولین مورد این است که رژیمی را پیدا کنید که بهطور خاص برای شما مفید باشد، به شما احساس خوبی بدهد و انگیزه شما را حفظ کند. دوم این است که وقت بگذارید و صبور باشید، زیرا کاهش وزن ماندگار روندی تدریجی اما پیوسته است. در ادامه برخی از بهترین انواع رژیم غذایی برای کاهش وزن آمده است:
هدف از رژیم غذایی متعادل کمک به کاهش وزن اضافی و پیروی از اصول تغذیه سالم برای تمام عمر است. این نوع رژیم با افزودن و ترک عادتهایی که میتوانند بر وزن شما تأثیر بگذارند، بر تغییر روال غذاخوردن روزانه شما تمرکز دارد. عادات سادهای مانند خوردن میوه و سبزیهای بیشتر، نخوردن غذا هنگام تماشای تلویزیون و داشتن فعالیت بدنی به مدت 30 دقیقه در روز میتوانند به کاهش وزن کمک کنند. در واقع تمرکز این رژیم غذایی بر خوردن غذاهای سالم و افزایش فعالیت بدنی است.
روزهداری متناوب نوعی رژیم غذایی است که شامل دورههای روزهداری و غذاخوردن است. اشکال مختلفی از این نوع رژیم وجود دارد، ازجمله روش 16/8 که به معنای دریافت کالری در مدت 8 ساعت در روز است. روش 5:2 نیز وجود دارد که مصرف کالری روزانه را دو بار در هفته به 500 تا 600 کالری محدود میکند. در واقع روزهداری متناوب زمان مجاز برای غذاخوردن را محدود میکند که راهی ساده برای کاهش کالری دریافتی است. این امر معمولاً میتواند منجر به کاهش وزن شود، مگر اینکه با خوردن بیشازحد غذا در طول دورههای مجاز غذاخوردن کالری دریافتی کاهشیافته جبران شود.
تحقیقات نشان دادهاند که روزهداری متناوب اثر ضدپیری دارد و با افزایش حساسیت به انسولین، بهبود سلامت مغز، کاهش التهاب و بسیاری فواید دیگر مرتبط است. همچنین نتایج تحقیقات انجامشده روی حیوانات و انسانها نشان میدهند که روزهداری متناوب ممکن است سلامت قلب را بهبود بخشد، طول عمر را افزایش دهد، به کاهش وزن کمک کند، باعث افزایش چربیسوزی همزمان با حفظ توده عضلانی شود و متابولیسم بدن را افزایش دهد. بااینحال پیروی از این نوع رژیم غذایی برای افراد دیابتی، کموزن، دارای اختلال غذاخوردن و باردار یا شیرده توصیه نمیشود.
این نوع رژیم غذایی در واقع تغییر سبک زندگی برای طولانیمدت است. در این نوع رژیم توصیه میشود غذاهای غنی از مواد مغذی، کمکالری و پر آب مصرف شده و غذاهای پرکالری مانند شیرینی، شکلات، آجیل و روغن محدود شوند. رژیم حجمی غذاها را بر اساس چگالی کالری به چهار دسته تقسیم میکند. این دستهبندیها عبارتاند از:
دسته اول: شامل غذاهایی با چگالی کالری بسیار کم مانند میوهها و سبزیهای غیر نشاستهای، شیر بدون چربی و سوپ تهیهشده از آبگوشت.
دسته دو: شامل غذاهای کمکالری، مانند میوهها و سبزیهای نشاستهای، غلات صبحانه، گوشت کمچرب، حبوبات و غذاهای کمچرب.
دسته سه: شامل غذاهای با کالری متوسط، مانند گوشت، پنیر، پیتزا، نان و بستنی.
دسته چهار: شامل غذاهای پرکالری، مانند کراکر، چیپس، آبنبات، شکلات، آجیل، کره و روغن.
وعدههای غذایی در رژیم حجمی عمدتاً از غذاهای دسته یک و دو تشکیل شده است و مقدار محدودی از غذاهای دسته سه و چهار به آن اضافه میشود. هیچ نوع غذایی در این رژیم کاملاً ممنوع نیست و توصیه میشود روزانه حداقل 30 تا 60 دقیقه ورزش انجام شود.

رژیمهای کمکربوهیدرات جزو محبوبترین رژیمها برای کاهش وزن هستند. این رژیمها مصرف کربوهیدرات را کاهش داده و مصرف پروتئین و چربی را افزایش میدهند. در واقع رژیمهای کمکربوهیدرات معمولاً پروتئین بیشتری نسبت به رژیمهای کمچرب دارند و این مسئله بسیار مهم است، زیرا پروتئین میتواند به کاهش اشتها، افزایش متابولیسم و حفظ توده عضلانی کمک کند.
رژیم کتوژنیک و رژیم پرپروتئین از رژیمهای کمکربوهیدرات محسوب میشود. نتایج تحقیقات نشان میدهد که رژیمهای کمکربوهیدرات ممکن است عوامل خطر ابتلا به بیماریهای قلبی، ازجمله سطح کلسترول بالا و فشارخون را کاهش دهد و سطح قند خون و انسولین را در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 بهبود بخشند. همچنین این رژیمها میتوانند به کاهش وزن کمک کنند و ممکن است مؤثرتر از رژیمهای کمچرب معمولی باشند. علاوه بر این، به نظر میرسد رژیمهای کمکربوهیدرات در کاهش چربیهای مضر ناحیه شکم کاملاً مؤثر هستند.
بااینحال در برخی موارد، پیروی از رژیم کمکربوهیدرات ممکن است سطح کلسترول بد (LDL) را افزایش دهد. رعایت رژیمهای بسیار کمکربوهیدرات نیز میتواند دشوار باشد و باعث ناراحتی گوارشی در برخی افراد شود. در شرایط بسیار نادر، پیروی از رژیم غذایی بسیار کمکربوهیدرات ممکن است باعث وضعیتی به نام کتواسیدوز شود که یک وضعیت متابولیک خطرناک است و در صورت درماننشدن میتواند کشنده باشد.
افزایش مصرف پروتئین ممکن است از راههای مختلف به کاهش وزن کمک کند. رژیم پرپروتئین باعث کاهش اشتها و سیری میشود؛ زیرا سطح هورمونهای سیری (PYY و GLP-1) را افزایش و سطح هورمون گرسنگی (گرلین) را کاهش میدهد. علاوه بر این رژیم پرپروتئین متابولیسم پایه را افزایش میدهد و به شما کمک کند تا چندین ساعت بعد از غذاخوردن و همچنین به هنگام خواب کالری بیشتری بسوزانید.
همچنین پروتئین ممکن است میزان انرژی مصرفی بدن برای جذب، متابولیسم و ذخیره کالری و در واقع اثر حرارتی غذا را افزایش دهد. در واقع توانایی پروتئین برای سرکوب اشتها، افزایش سیری و افزایش متابولیسم میتواند به کاهش وزن کمک کند. تحقیقات اخیر نشان دادهاند که افزایش مصرف پروتئین همزمان با حفظ توده عضلانی، باعث کاهش وزن و چربی میشود.
رژیم کتوژنیک یک برنامه غذایی کمکربوهیدرات و غنی از چربی است که قرنها برای درمان بیماریهای خاص استفاده شده است. در قرن نوزدهم، رژیم کتوژنیک برای کمک به کنترل دیابت استفاده میشد. در سال 1920 بهعنوان یک راهکار مؤثر برای درمان صرع در کودکانی که دارو در آنها بیاثر بود معرفی شد. همچنین رژیم کتوژنیک تحتنظر پزشک برای درمان سرطان، دیابت، سندرم تخمدان پلیکیستیک و بیماری آلزایمر مورد استفاده قرار گرفته است.
امروزه رژیم کتوژنیک، بهعنوان راهکاری برای کاهش وزن، توجه زیادی را به خود جلب کرده است. در واقع رژیم کتوژنیک بهدلیل محتوای چربی زیاد (معمولاً بین 70 تا 80 درصد است) بدن را از گلوکز که منبع اصلی انرژی برای تمام سلولهای بدن است و با خوردن غذاهای کربوهیدراتی به دست میآید، محروم کرده و از چربی ذخیرهشده در بدن سوختی جایگزین به نام کتون تولید میکند. طرفداران رژیم کتوژنیک بیان میکنند، اگر این رژیم غذایی بهدقت رعایت شود، سطح کتونها در خون نباید به سطح مضری برسد.
یک رژیم کتوژنیک استاندارد با نسبت خاصی از درشتمغذیها (کربوهیدرات، پروتئین، چربی) وجود ندارد؛ اما رژیم کتوژنیک معمولاً مصرف کل کربوهیدرات را به کمتر از 50 گرم در روز کاهش میدهد که کمتر از مقدار موجود در یک شیرینی ساده با اندازه متوسط است. مقدار کربوهیدرات مصرفی میتواند تا 20 گرم در روز نیز کاهش یابد. بهطورکلی، در رژیم کتوژنیک 70 تا 80 درصد از کل کالری روزانه از چربی، 5 تا 10 درصد از کربوهیدرات و 10 تا 20 درصد از پروتئین تأمین میشود؛ بنابراین برای یک رژیم غذایی 2000 کیلوکالری، این مقدار حدود 165 گرم چربی، 40 گرم کربوهیدرات و 75 گرم پروتئین است. مقدار پروتئین در رژیم کتوژنیک در مقایسه با سایر رژیمهای کمکربوهیدرات با پروتئین بالا در حد متوسط است؛ زیرا خوردن بیشازحد پروتئین میتواند از کتوز جلوگیری کند. در واقع یک رژیم کتوژنیک با مقدار پروتئین کافی برای حفظ توده بدون چربی بدن ازجمله عضلات مفید است، اما همچنان باعث کتوز میشود.
انواع مختلفی از رژیم کتوژنیک وجود دارد، اما همه این انواع مصرف غذاهای غنی از کربوهیدرات را ممنوع میکنند. برخی از این غذاها ممکن است شناختهشده باشند، مانند نشاسته تهیهشده از غلات تصفیهشده و غلات کامل مانند نان، غلات تصفیهشده، پاستا، برنج و شیرینی، سیبزمینی، ذرت و سایر سبزیهای نشاستهای و آبمیوهها؛ اما برخی از این غذاها ممکن است چندان شناختهشده نباشند مانند لوبیا، حبوبات و اکثر میوهها. در بیشتر رژیمهای کتوژنیک غذاهای حاوی چربی اشباع بالا مانند تکههای گوشت چرب، گوشتهای فراوری شده، گوشت خوک و کره و همچنین منابع غذایی چربیهای غیراشباع مانند آجیل، دانهها، آووکادو، روغنهای گیاهی و ماهیهای روغنی وجود دارند.
مشکل احتمالی در پیروی از رژیم کتوژنیک ممکن است ادامه آن باشد. علائم احتمالی محدودیت شدید کربوهیدرات عبارتاند از گرسنگی، خستگی، تغییر در خلقوخو، تحریکپذیری، یبوست، سردرد و مه مغزی. برخی از عوارض جانبی پیروی طولانیمدت از رژیم کتوژنیک نیز عبارتاند از افزایش خطر ابتلا به سنگ کلیه، پوکی استخوان و افزایش سطح اسید اوریک خون.

بدن کالریهای اضافی را بهصورت چربی ذخیره میکند، حتی اگر این کالری اضافی از غذاهای بدون چربی و کمچرب باشد؛ بنابراین برای کاهش وزن، باید بیشتر از آنچه میخورید کالری بسوزانید. این کار را میتوانید با ورزش بیشتر و با خوردن چربی کمتر و دریافت کالری کمتر انجام دهید. کارشناسان توصیه میکنند که بیشتر بزرگسالان 20 تا 35 درصد کالری روزانه خود را از چربی دریافت کنند؛ بنابراین اگر روزانه 2000 کالری مصرف کنید، این مقدار حدود 44 تا 77 گرم چربی در روز است. برای رعایت رژیم غذایی کم چرب موارد زیر را مد نظر داشته باشید:
برچسبهای اطلاعات تغذیهای روی بستههای مواد غذایی را بخوانید.
بیشتر غذاهای گیاهی (مانند سبزیجات، میوهها و غلات کامل) و مقدار متعادلی غذای حیوانی کمچرب و بدون چربی (گوشت و محصولات لبنی) مصرف کنید.
هنگام خرید ماهی، مرغ و گوشت، انواع بدون چربی را انتخاب کنید. سایر منابع خوب پروتئین کمچرب شامل لوبیا و نخود خشک، توفو، ماست کمچرب، شیر کمچرب یا بدون چربی، پنیر کمچرب و ماهی تن بستهبندیشده در آب است.
برای حفظ سلامت قلب، از مواد غذایی غنی از اسیدهای چرب امگا 3 مانند سالمون، دانه کتان و گردو استفاده کنید.
تمام چربیهای قابلمشاهده گوشت یا مرغ را جدا کنید.
سوپها، آبگوشتها و خورشها را در یخچال بگذارید و چربی جمع شده روی آنها را قبل از خوردن دور بریزید.
گوشتها را بهجای سرخکردن، بپزید یا کباب کنید.
بهجای استفاده از پنیر، کره یا سسهای خامهای، روی سبزیجات پخته شده، آبلیمو، سبزی و ادویه بپاشید.
بهجای پنیر خامهای یا سسهای چرب، روی سیبزمینی پخته از پیازچه و ماست ساده و بدون چربی یا کمچرب استفاده کنید.
در رستوران غذاهای ساده مانند ماهی یا مرغ کبابی یا پخته را انتخاب کنید و از سفارش غذاهای سرخ شده و حاوی سس خودداری کنید.
از آشپز رستوران بخواهید غذای شما را بدون کره، مارگارین یا سس بپزد.
اگر سالاد سفارش میدهید، درخواست سس کمچرب کنید.
بهجای بستنی، کیک یا پای، میوه، ماست منجمد بدون چربی یا شربت را برای دسر انتخاب کنید.
شما میتوانید با انجام چند تغییر، مانند انتخاب غلات کامل بهجای غلات تصفیه شده و خوردن پروتئین بیشتر، سالمتر غذا بخورید.
از نظر علمی ثابت شده است که پیروی از رژیم غذایی سرشار از میوهها و سبزیجات فواید متعددی از جمله کاهش خطر ابتلا به چندین بیماری مزمن و تقویت سیستم ایمنی بدن را به دنبال دارد. با این حال ایجاد تغییرات اساسی در رژیم غذایی روزانه گاهی اوقات میتواند بسیار طاقتفرسا باشد؛ بنابراین شاید بهتر باشد که بهجای تغییر یکباره همه عادات غذایی خود فقط با یک تغییر، مانند خوردن بیشتر میوهها، شروع کرده و سپس تغییرات دیگر از قبیل موارد زیر را تدریجاً و در طولانیمدت در رژیم غذایی خود اعمال کنید.
خوردن غذا قبل از زمان خواب ممکن است بر چرخه طبیعی خواب تأثیر بگذارد. این حالت با افزایش وزن ناخواسته، افزایش فشارخون و افزایش خطر ابتلا به بیماری قلبی مرتبط است. بهجای غذاخوردن قبل از خواب میتوانید حدود 2 تا 3 ساعت قبل از رفتن به رختخواب غذا بخورید؛ اگر بعد از شام دوباره گرسنه شدید، یک میان وعده سبک مانند ماست یا میوه مصرف کنید؛ اگر 2 تا 3 ساعت قبل از خواب نمیتوانید یک وعده غذایی کامل بخورید و باید نزدیک به زمان خواب خود غذا بخورید، بهجای شام یک میانوعده کوچک مصرف کنید.
حذف وعدههای غذایی میتواند بر خلقوخوی فرد تأثیر بگذارد؛ زیرا ممکن است باعث کاهش قند خون شود. ممکن است احساس خستگی کنید، در تمرکز مشکل داشته باشید، یا احساس سرگیجه و تحریکپذیری داشته باشید. علاوه بر این، ممکن است پتانسیل بیشتری برای پرخوری در وعدههای غذایی بعدی داشته باشید یا به دلیل احساس گرسنگی، تمایل به مصرف غذاهای پرچرب و شیرین پیدا کنید. در این شرایط میتوانید اقدامات زیر را انجام دهید.
اگر وقت ندارید هر روز آشپزی کنید، داشتن برنامه غذایی مفید است. راههای مختلفی برای تهیه غذا وجود دارد و میتوانید مثلاً یک غلات و یک پروتئین (مثلاً مرغ و برنج) درست کرده و برای تنوع در طول هفته چاشنیهای مختلفی به آن اضافه کنید. استفاده از سبزیهای خردشده یا سبزیهای منجمد نیز میتواند زمان آمادهسازی و طبخ غذا را کاهش دهد.
اگر برای تهیه یک وعده غذایی کامل وقت ندارید، گزینه دیگر مصرف مکملهای غذایی یا انواع میانوعدههای مغذی در طول روز است. میانوعدهها میتواند شامل یک سیب و کره بادامزمینی، هوموس با سبزیها، یک تخممرغ آبپز با هویج یا ماست و انواع توتها باشد.
سریع غذاخوردن تشخیص زمان سیرشدن را دشوار میکند. این امر میتواند منجر به پرخوری، سوءهاضمه، سوزش قلب و افزایش وزن ناخواسته شود. برای رفع این مشکل میتوانید از ظروف و قاشق و چنگال کوچکتر برای خوردن غذا استفاده کنید؛ بین لقمههای غذایی یک نوشیدنی بدون کالری مانند آب، آب گازدار یا چای شیرین نشده میل کنید؛ غذاخوردن با دیگران و داشتن آرامش در طول صرف یک وعده غذایی نیز میتواند به کاهش سرعت غذاخوردن شما کمک کند.
غذاخوردن بدون توجه میتواند منجر به پرخوری و افزایش وزن ناخواسته شود. همچنین میتواند نشانه استرس باشد. در عوض میتوانید بهجای جلوی تلویزیون، در مکانی مشخص مانند پشت میز آشپزخانه غذا بخورید؛ تمرین کنید که به بو و طعم غذا، ظاهر غذا و احساساتی که هنگام غذاخوردن دارید توجه کنید؛ اگر دوست دارید مواد غذاییای را که میخورید مقایسه کنید، یک دفتر یادداشت برای درج آنچه میخورید و زمان خوردنش داشته باشید (این راهکار میتواند شما را نسبت به عادات غذاییتان آگاه کند)؛ وقتی غذا میخورید، از خود بپرسید که آیا دلیل غذا خوردنتان گرسنگی است یا از روی عادت یا بیحوصلگی غذا میخورید.

خوردن غذاهای غنی از مواد مغذی، مانند پروتئین بدون چربی و حبوبات، میتواند سلامت عمومی شما را حفظ کند و به شما در کنترل وزن یاری رساند. بااینحال اگر هدف شما کاهش وزن است، گنجاندن غذاهای زیر در رژیم غذایی روزانه ممکن است به کاهش وزن شما کمک کند:
رعایت عادات غذایی سالم از عوامل اساسی در حفظ سلامتی و پیشگیری از ابتلا به بیماریها به شمار میرود. تغذیه مناسب نهتنها به تأمین نیاز انرژی و مواد مغذی بدن کمک میکند، بلکه نقش مهمی در عملکرد بهینه سیستم ایمنی، سلامت قلب و عروق و کنترل وزن دارد. مصرف انواع میوهها، سبزیها، غلات کامل، پروتئینهای سالم و چربیهای مفید میتواند خطر ابتلا به بیماریهای مزمن مانند دیابت، بیماریهای قلبی و برخی انواع سرطان را کاهش دهد. حالآنکه عادات غذایی نادرست، ازجمله مصرف زیاد غذاهای فراوریشده، قند و چربیهای اشباع، میتواند منجر به بروز مشکلاتی نظیر چاقی، فشارخون بالا و اختلالات متابولیک شود. بهطورکلی، رعایت رژیم غذایی سالم نهتنها به بهبود کیفیت زندگی کمک میکند، بلکه میتواند عمر را نیز افزایش دهد؛ بنابراین، توجه به انتخابهای غذایی و ایجاد تغییرات مثبت در رژیم غذایی اهمیت زیادی دارد.
اولین نفری باشید که نظر میدهد!
برای درج نظر وارد شو یا ثبتنام کن