مواد غذایی مفید برای افزایش قد کودکان

هیچ صبحانه‌ای قد را تضمین نمی‌کند؛ وعده متعادل فقط می‌تواند در سن رشد به تأمین مواد لازم برای رسیدن به ظرفیت ژنتیکی کمک کند

آیا صبحانه می‌تواند قد را بلندتر کند

پاسخ کوتاه این است که یک ماده غذایی، ترکیب صبحانه یا مکمل نمی‌تواند قد را بیشتر از ظرفیت ژنتیکی فرد کند  رشد قدی به ژنتیک، زمان بلوغ، هورمون‌ها، سلامت عمومی، انرژی و مواد مغذی کافی، خواب و فعالیت بدنی وابسته است  صبحانه زمانی مفید است که بخشی از یک الگوی غذایی کامل باشد و به کفایت دریافت روزانه کمک کند

رشد طولی استخوان‌ها در صفحات رشد رخ می‌دهد  پس از بسته‌شدن این صفحات، غذا، حرکات کششی، ورزش یا مکمل باعث بلندترشدن استخوان‌های بلند نمی‌شود  بهبود وضعیت قامت می‌تواند فرد را صاف‌تر نشان دهد، اما با افزایش واقعی طول استخوان تفاوت دارد

نکته مهم برای والدین
هدف درست، حمایت از رشد طبیعی و پیگیری مسیر رشد کودک است، نه جست‌وجوی یک خوراکی معجزه‌گر

صبحانه چه نقشی در رشد دارد

صبحانه پس از فاصله شبانه فرصتی برای دریافت انرژی و مواد مغذی است  کودک یا نوجوانی که صبح‌ها اشتهای کمی دارد نیز می‌تواند با یک وعده کوچک و متراکم از نظر تغذیه‌ای شروع کند  اهمیت صبحانه در مجموع برنامه روزانه سنجیده می‌شود و خوردن یا حذف آن به‌تنهایی درباره کیفیت رژیم یا رشد قضاوت نمی‌کند

مواد مغذی مهم برای رشد طبیعی

پروتئین برای ساخت و ترمیم بافت‌ها

پروتئین در ساخت و ترمیم بافت‌ها نقش دارد و کمبود انرژی یا پروتئین می‌تواند رشد طبیعی را مختل کند  تخم‌مرغ، شیر و ماست، پنیر، گوشت، ماهی، حبوبات، مغزها و دانه‌ها منابع قابل استفاده‌اند  مقدار لازم به سن، جثه، فعالیت و سلامت بستگی دارد و مصرف بسیار زیاد پروتئین راه میان‌بری برای افزایش قد نیست

برای شناخت دقیق‌تر نقش و منابع آن، مقاله پروتئین چیست و چه فوایدی برای بدن دارد را بخوانید

کلسیم برای استخوان سالم

کلسیم برای ساختار استخوان ضروری است، اما تنها عامل رشد نیست  شیر، ماست و پنیر، بعضی نوشیدنی‌های گیاهی غنی‌شده، کنجد و برخی سبزی‌ها و حبوبات می‌توانند سهمی در دریافت آن داشته باشند  کفایت رژیم باید در مجموع روز بررسی شود

برای بررسی نیاز و منابع غذایی، راهنمای کلسیم و نقش آن در بدن را مطالعه کنید

ویتامین D و جذب کلسیم

ویتامین D در جذب کلسیم و سلامت استخوان نقش دارد  منابع غذایی آن محدودند و محصولات غنی‌شده، ماهی‌های چرب و زرده تخم‌مرغ می‌توانند سهمی داشته باشند  نیاز به آزمایش یا مکمل باید براساس سن، عوامل خطر، رژیم و نظر پزشک تعیین شود و مکمل خودسرانه برای بلندترشدن قد توصیه نمی‌شود

اطلاعات تکمیلی را در مقاله همه چیز در مورد ویتامین D بخوانید

روی، آهن و سایر ریزمغذی‌ها

روی، آهن، ید، ویتامین A، منیزیم و ویتامین‌های گروه B نیز در رشد و عملکرد طبیعی بدن نقش دارند  وجود نام یک ریزمغذی در این فهرست به معنای نیاز همه کودکان به مکمل آن نیست  تنوع غذایی پایه کار است و مکمل زمانی معنا دارد که کمبود یا نیاز ویژه ارزیابی شده باشد

صبحانه مناسب رشد چه اجزایی دارد

هفت ایده عملی برای صبحانه

• نان سبوس‌دار، پنیر، گردو، خیار و گوجه همراه شیر یا ماست
• تخم‌مرغ یا املت سبزیجات همراه نان کامل و یک میوه
• اوتمیل با شیر یا نوشیدنی گیاهی غنی‌شده، میوه و مغزها
• عدسی کم‌نمک همراه نان کامل و آب‌لیموی تازه
• ماست ساده، جو دوسر، میوه خردشده و مقدار کمی مغز یا دانه
• خوراک نخود یا لوبیا همراه نان و سبزیجات
• حلیم خانگی با گوشت کافی و شکر و روغن کمتر، در اندازه متناسب

اندازه وعده باید با سن، اشتها و فعالیت کودک هماهنگ شود  برای کودک کم‌اشتها، نصف ساندویچ کوچک تخم‌مرغ یا پنیر همراه میوه ممکن است عملی‌تر از یک بشقاب بزرگ باشد

باورهای رایج درباره صبحانه و افزایش قد

چه خوراکی‌هایی کیفیت برنامه رشد را پایین می‌آورند

مشکل یک خوراکی در یک نوبت نیست  مسئله زمانی شکل می‌گیرد که نوشابه، تنقلات شور، کیک و بیسکویت، فست‌فود یا خوراکی‌های بسیار فرآوری‌شده جای وعده‌های حاوی پروتئین، میوه، سبزی و منابع کلسیم را بگیرند

• شربت و سه‌شیره را به دلیل طبیعی‌بودن نامحدود مصرف نکنید
• آبمیوه را جای میوه کامل و آب قرار ندهید
• نوشیدنی انرژی‌زا برای کودکان و نوجوانان انتخاب مناسبی نیست
• چای پررنگ و کافئین زیاد می‌تواند خواب را مختل کند

خواب، ورزش و سلامت عمومی

خواب کافی و منظم برای رشد و سلامت عمومی اهمیت دارد  نیاز خواب با سن تغییر می‌کند و کیفیت خواب نیز مهم است  بازی فعال، دویدن، پریدن و ورزش متناسب به سلامت استخوان و عضله کمک می‌کنند، اما هیچ ورزش خاصی افزایش قد فراتر از ظرفیت زیستی را تضمین نمی‌کند

کم‌کاری تیروئید، بیماری سلیاک، بیماری‌های مزمن، مشکلات هورمونی، کمبود انرژی و بعضی داروها می‌توانند مسیر رشد را تغییر دهند  به همین دلیل نمودار رشد و سرعت رشد از یک اندازه‌گیری منفرد مهم‌ترند

چه زمانی کوتاهی قد باید بررسی شود

•   کودک از منحنی رشد قبلی پایین می‌آید یا سرعت رشدش کم شده است
•  رشد قدی با الگوی خانوادگی یا مسیر قبلی سازگار نیست
•  بلوغ بسیار زود یا دیر، کاهش وزن، اسهال مزمن یا خستگی وجود دارد
•  والدین درباره مکمل، هورمون رشد یا رژیم محدودکننده تصمیم دارند

اقدام مناسب
قد و وزن را با ابزار استاندارد و در فواصل مناسب ثبت کنید و نتیجه را با پزشک کودک یا متخصص غدد کودکان بررسی کنید  هورمون رشد فقط برای تشخیص‌های مشخص پزشکی مطرح است

سؤالات متداول

بهترین صبحانه برای افزایش قد چیست

صبحانه متعادل شامل پروتئین، کربوهیدرات باکیفیت، منبع کلسیم و میوه یا سبزی انتخاب خوبی است، اما افزایش قد را تضمین نمی‌کند

آیا شیر و تخم‌مرغ هر روز لازم است

خیر  این مواد گزینه‌های مغذی‌اند و می‌توان آن‌ها را با منابع متناسب دیگر جایگزین کرد

بعد از بلوغ با غذا می‌توان قد را افزایش داد

پس از بسته‌شدن صفحات رشد، غذا یا مکمل طول استخوان را افزایش نمی‌دهد

آیا مکمل کلسیم یا ویتامین D لازم است

نه برای همه  ضرورت و دوز باید براساس رژیم، سن، عوامل خطر و ارزیابی پزشک تعیین شود

جمع‌بندی

بهترین صبحانه برای رشد قدی یک نسخه ثابت یا خوراکی معجزه‌گر نیست  ترکیب منبع پروتئین، کربوهیدرات باکیفیت، منبع کلسیم، میوه یا سبزی و مقدار مناسبی چربی می‌تواند به کفایت رژیم در سن رشد کمک کند  پیگیری نمودار رشد، خواب، فعالیت بدنی و بررسی بیماری یا کمبود احتمالی از خرید مکمل‌های تبلیغاتی مهم‌تر است

منابع علمی و ملاحظات تحریریه

این مقاله برای آموزش عمومی نوشته شده و جایگزین ارزیابی فردی نیست

• نمودارهای رشد CDC
• راهنمای آکادمی اطفال آمریکا درباره کوتاهی قد
• برگه کلسیم NIH
• برگه ویتامین D NIH