رژیم کانادایی چیست و چه فواید و مضراتی دارد

رژیم کانادایی نام رایج یک برنامه اینترنتی بسیار محدود و کوتاه‌مدت است و ارتباط رسمی اثبات‌شده‌ای با راهنمای غذایی کانادا ندارد  کاهش سریع عدد ترازو در این برنامه بیشتر حاصل کمبود شدید انرژی و کاهش آب و ذخایر گلیکوژن است و می‌تواند با از دست‌رفتن توده بدون چربی همراه شود  این رژیم انتخاب مناسبی برای کاهش وزن پایدار نیست

رژیم کانادایی چیست

نسخه‌های رایج این رژیم معمولاً ۱۳ روزه‌اند و با نام‌هایی مانند رژیم کپنهاگ نیز منتشر می‌شوند  برنامه‌ها استاندارد واحدی ندارند، اما اغلب تنوع غذایی بسیار محدود، وعده‌های کم‌حجم، پروتئین نسبتاً بالا و کربوهیدرات و انرژی بسیار کم دارند

آیا این رژیم واقعاً کانادایی است

شواهد معتبری وجود ندارد که این برنامه را دولت کانادا، نظام سلامت کانادا یا یک مرکز دانشگاهی کانادایی طراحی کرده باشد  راهنمای رسمی غذای کانادا بر مصرف سبزیجات و میوه‌ها، غذاهای پروتئینی، غلات کامل و آب تأکید دارد و با منوهای سخت‌گیرانه منتسب به رژیم کانادایی تفاوت اساسی دارد

رژیم کانادایی چگونه باعث کاهش وزن می‌شود

وقتی انرژی دریافتی به‌شدت کم می‌شود، بدن ابتدا بخشی از گلیکوژن کبد و عضله را مصرف می‌کند  هر گرم گلیکوژن با آب ذخیره می‌شود، بنابراین کاهش گلیکوژن می‌تواند افت سریع آب و وزن ایجاد کند  بخشی از کاهش نیز ممکن است از چربی باشد، اما خطر کاهش توده عضلانی هم وجود دارد

ادعای بازتنظیم متابولیسم

ادعای رایج مبنی بر اینکه این رژیم متابولیسم را برای سال‌ها تغییر می‌دهد پشتوانه بالینی قابل اتکایی ندارد  بازگشت به الگوی قبلی پس از پایان برنامه می‌تواند وزن را برگرداند

ساختار رایج رژیم کانادایی

برای جلوگیری از برداشت نسخه درمانی، منوی دقیق این رژیم بازتولید نمی‌شود  الگوی رایج آن شامل قهوه، تخم‌مرغ، گوشت یا مرغ، مقدار محدودی سبزی و میوه و حذف یا محدودیت شدید غلات، حبوبات، لبنیات و چربی‌هاست  برخی نسخه‌ها روزانه کمتر از هزار کیلوکالری دارند

نسخه‌های ۳، ۷، ۱۳ و ۲۱ روزه چه تفاوتی دارند

این عنوان برای برنامه‌های متفاوتی استفاده می‌شود و نسخه رسمی و استانداردی وجود ندارد  طولانی‌ترشدن یک برنامه محدود، آن را علمی‌تر نمی‌کند و می‌تواند مدت مواجهه با کمبود انرژی و مواد مغذی را افزایش دهد

فواید ادعایی و واقعیت علمی

مضرات رژیم کانادایی

• سرگیجه، ضعف، سردرد، تحریک‌پذیری و افت تمرکز
• یبوست به دلیل دریافت کم فیبر و مایعات
• کاهش توده عضلانی و افت توان تمرین
• کمبود ویتامین‌ها، مواد معدنی و اسیدهای چرب ضروری
• اختلال تعادل آب و الکترولیت در بعضی افراد
• افزایش خطر سنگ صفرا در کاهش وزن بسیار سریع
• تقویت چرخه محدودیت شدید، پرخوری و بازگشت وزن

تفاوت رژیم بسیار کم‌کالری پزشکی با رژیم اینترنتی

رژیم بسیار کم‌کالری در پزشکی فقط برای افراد منتخب، با فرمول تغذیه‌ای مشخص، پایش آزمایشگاهی، بررسی داروها و نظارت تیم درمان به کار می‌رود  این رویکرد با یک منوی عمومی اینترنتی که بدون غربالگری برای همه توصیه می‌شود یکسان نیست

چه کسانی نباید رژیم کانادایی بگیرند

• کودکان، نوجوانان، افراد باردار یا شیرده
• سالمندان و افراد کم‌وزن یا دچار سوءتغذیه
• افراد مبتلا به دیابت، بیماری کلیوی، کبدی، قلبی یا مشکلات کیسه صفرا
• افرادی که داروی قند خون، فشار خون یا داروهای مؤثر بر آب و الکترولیت مصرف می‌کنند
• ورزشکاران و مشاغل نیازمند تمرکز و توان بدنی بالا
• افراد دارای سابقه اختلال خوردن یا رابطه آشفته با غذا

چرا وزن پس از پایان رژیم برمی‌گردد

با بازگشت کربوهیدرات و نمک به برنامه، بخشی از آب و گلیکوژن دوباره ذخیره می‌شود و عدد ترازو بالا می‌رود  اگر رژیم مهارت انتخاب غذا، تنظیم وعده، فعالیت و مدیریت محرک‌های پرخوری را آموزش نداده باشد، حفظ کسری انرژی پس از پایان آن دشوار خواهد بود

برای بررسی یکی از باورهای رایج درباره وزن، مقاله آیا کربوهیدرات‌ها چاق‌کننده هستند را مطالعه کنید

جایگزین ایمن‌تر برای کاهش وزن

یک برنامه پایدار معمولاً کسری انرژی ملایم، پروتئین کافی، منابع پرفیبر، چربی‌های غیراشباع، خواب مناسب و فعالیت بدنی قابل ادامه دارد  مقدار دقیق انرژی و سرعت مناسب کاهش وزن به وضعیت فرد وابسته است

برای شناخت نقش سوخت اصلی بدن، مقاله کربوهیدرات‌ها را بخوانید

پروتئین کافی، نه مصرف افراطی

پروتئین به سیری و حفظ توده عضلانی در کاهش وزن کمک می‌کند، اما حذف شدید کربوهیدرات و چربی ضروری نیست  نیاز پروتئین با سن، وزن، فعالیت، بیماری و کل انرژی تغییر می‌کند

برای انتخاب منابع مناسب، مقاله منابع غذایی پروتئین را مطالعه کنید

هفت قدم عملی برای کاهش وزن پایدار

• هدف واقع‌بینانه و قابل اندازه‌گیری تعیین کنید
• سه تا هفت روز دریافت غذایی و محرک‌های گرسنگی را ثبت کنید
• در هر وعده یک منبع پروتئین و یک منبع فیبر بگنجانید
• نوشیدنی‌های شیرین و خوراکی‌های فوق‌فرآوری‌شده را تدریجی کم کنید
• فعالیت هوازی و تمرین قدرتی متناسب با توان خود داشته باشید
• خواب و زمان وعده‌ها را منظم‌تر کنید
• روند وزن، دور کمر، انرژی و عملکرد را دوره‌ای بازبینی کنید

نشانه‌های توقف رژیم و مراجعه

غش، گیجی شدید، تپش قلب مداوم، استفراغ، کاهش واضح ادرار، ضعف ناتوان‌کننده، درد شکم یا علائم افت قند خون نیازمند توقف برنامه و ارزیابی پزشکی است  در فرد دیابتی یا مصرف‌کننده دارو، تغییر شدید رژیم باید پیشاپیش با پزشک هماهنگ شود

سؤالات متداول

با رژیم کانادایی چند کیلو کم می‌کنیم

عدد ثابتی وجود ندارد و ادعاهای بزرگ معمولاً آب، گلیکوژن و گاهی توده عضلانی را با چربی اشتباه می‌گیرند

آیا رژیم کانادایی متابولیسم را زیاد می‌کند

شواهد معتبری برای بازتنظیم بلندمدت متابولیسم با یک برنامه ۱۳ روزه وجود ندارد

آیا می‌توان رژیم را بیشتر از ۱۳ روز ادامه داد

ادامه خودسرانه محدودیت شدید می‌تواند خطر کمبود و عوارض را بیشتر کند

آیا قهوه این رژیم چربی‌سوز است

کافئین ممکن است موقتاً هوشیاری یا مصرف انرژی را کمی تغییر دهد، اما عامل اصلی افت وزن کمبود انرژی است

بعد از رژیم چگونه وزن را حفظ کنیم

با الگوی قابل ادامه، فعالیت بدنی، خواب کافی و پایش منظم  بازگشت مقداری آب پس از رژیم بسیار کم‌کربوهیدرات طبیعی است

جمع‌بندی

رژیم کانادایی یک الگوی رسمی کانادا نیست و نسخه‌های رایج آن با محدودیت شدید و وعده‌های یکنواخت شناخته می‌شوند  افت سریع ترازو معیار مناسبی برای کیفیت کاهش وزن نیست  برنامه‌ای که تنوع غذایی، پروتئین، فیبر، فعالیت و مهارت حفظ وزن را در نظر بگیرد، انتخاب ایمن‌تر و ماندگارتری است

منابع منتخب

• راهنمای غذایی رسمی کانادا الگوی بشقاب و اصول تغذیه سالم
• NIDDKانتخاب برنامه کاهش وزن ایمن معیارهای برنامه ایمن و قابل ادامه
• NIDDK تغذیه و فعالیت برای کاهش یا حفظ وزن اصول سبک زندگی و حفظ وزن
• NICEمداخلات کم‌انرژی و بسیار کم‌انرژی ضرورت نظارت و محدودیت کاربرد رژیم‌های بسیار کم‌انرژی