فواید خوردن میوه چیست و چه تاثیری بر سلامتی دارد
۱۴۰۴/۱۰/۱۶
مجله حستازگی
همه چیز دربارۀ شنبلیله و تأثیر آن در کاهش وزن
مطالعه '4
۱۴۰۴/۲/۵
244
شنبلیله یکی از گیاهان ارزشمند و پرخاصیتی است که از دیرباز در آشپزی و طب سنتی مورد استفاده قرار گرفته است. این سبزی خوشعطر، علاوه بر طعمدهی به غذاها، دارای فواید بسیاری برای سلامتی است. از تقویت مو و بهبود عملکرد دستگاه گوارش گرفته تا کاهش کلسترول و پیشگیری از بیماریهای قلبی، شنبلیله بهعنوان یک گیاه دارویی نقش مهمی ایفا میکند. یکی از جذابترین ویژگیهای این گیاه، تأثیر آن در کاهش وزن است که به دلیل فیبر بالا و تأثیر آن بر کنترل اشتها، مورد توجه قرار گرفته است. در این مقاله به بررسی جامع خواص شنبلیله، ارزش غذایی آن و نقش مؤثرش در کاهش وزن خواهیم پرداخت.
شنبلیله چیست
یکی از سالمترین سبزیجات و گیاهی همهکاره از خانوادۀ نخود است که با طعم کمی تند و بوی خاصش، چندین دهه است که در آشپزی بهعنوانِ طعمدهندهای محبوب شده است. این سبزی هم برگها و هم تخم قابل استفاده دارد و هر دو این موارد فواید سلامتی بیشمار و کموبیش مشابهی دارند1.
ارزش غذایی شنبلیله
غنی از فیبر رژیمی، آنتیاکسیدانهایی مثل ویتامین C،A و بتاکاروتن است. اسیدهای آمینه و اسیدهای چرب آزاد خوبی هم دارد. هر 100 گرم آن 323 کالری، حداقل 24 گرم فیبر، 23 گرم پروتئین و حداقل 6 گرم چربی داشته و حاویِ آهن گیاهی، مقادیرِ خوبی کلسیم، پتاسیم، مسف منیزم، فسفر، روی و کمی سدیم است1.
فواید شنبلیله چیست
این سبزی فواید خیلی زیادی دارد که به برخی اشاره میکنیم1و2.
- حاوی امگا 3 و امگا 6 است و با تاثیر ضد التهابی موجب تقویت رشد مو خواهد شد. به سبب محتوایِ نیکوتینیک اسید هم مانعی برای ریزش مو بهشمار میآید.
- به سبب داشتن آنتیاکسیدانهایی مثل ویتامین A، C و بتاکاروتن، اثر ضدسرطان دارد؛ تحقیقات نشان دادهاند، شنبلیله خطر سرطانِ کولون، پروستات و لوسمی را کم میکند.
- هم عملکرد کلیهها را تقویت میکند و هم مانع شکلگیری سنگ کلیه میشود. به عبارتی با مهارِ بازجذبِ کلسیم، تهنشینی و تشکیلِ سنگ و نیز آسیب به کلیه را به حداقل میرساند.
- میتواند از کبد در برابر آسیب و سیروز محافظت کند.
- تأثیر ضدمیکروبی (ضدباکتری و ضدقارچ) دارد و به بهبود زخمها کمک میکند.
- با داشتنِ کلسیم، منیزیم و ویتامین D، موجبِ سلامت استخوان میشود.
- در زنان پریود را تنظیم میکند و عوارض یائسگی را تقلیل میدهد.
- برای زنان مبتلا به سندروم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) مفید است.
- کلسترول خوب را زیاد و کلسترول بد را دفع میکند از آترواسکلروزیس و بیماری قلبی پیشگیری میکند و ضدیبوست است.
- از اختلال لختهشدن خون و بروز بیماری قلبی پیشگیری میکند.
- محتوای ویتامین C آن به ساخت کلاژن کمک کرده و اثر ضدپیری روی پوست برجای میگذارد. ضمناً رطوبت پوست را هم حفظ میکند.
- با دو مکانیزم اثر پیشگیری از دیابت نوع 2 برجای میگذارد یکی تنظیم گلوکز خون و دیگری افزایش حساسیت به انسولین با کمک اسیدهای آمینۀ خاصی که دارد.
- با فیبر خوب، برای سیستم هاضمه و گوارش مفید است.
- با تأثیر مشابه پروبیوتیک، علاوه بر تغذیۀ باکتریهای روده به دفع راحتتر مدفوع هم کمک میکند.
- از ناخوشیِ معده پیشگیری میکند.
- در مردان ترشح تستوسترون را تحریک میکند و باروریشان را تقویت میکند
- با بهحداقلرساندن استروژن، میزان تولید شیر زنان شیرده را زیاد میکند1. مصرف آن توسط مادر به وزنگیری نوزاد هم کمک میکند2.
آیا شنبلیله در کاهش وزن مؤثر است
بله. به سبب فیبر رژیمی و غیرقابلهضم، خاصیت سیرکنندگی دارد، هوس را کنترل کرده و مانع بیشخوری میشود پس به کاهش کالری دریافتی و تنظیم وزن کمک میکند. ضمناً با پیشگیری از یبوست و کمک به هضم غذا، مانع بروز نفخ و سوءهاضمه خواهد شد3و1. هندیها معتقدند نوشیدن چای شنبلیله متابولیسم را فعال و اشتها را کم میکند4.
معرفی چند غذای خوشمزه با شنبلیله
شنبلیله یکی از سبزیهای پرخاصیت در آشپزی ایرانی است که طعمی خاص، کمی تلخ و عطری منحصربهفرد دارد. این گیاه علاوهبر نقش دارویی در طب سنتی، در بسیاری از غذاهای سنتی ایران نیز بهکار میرود. در ادامه چند غذای محبوب که با شنبلیله تهیه میشوند را معرفی میکنیم که هم خوشطعم هستند و هم در وبسایت حس تازگی دستور پخت آنها در دسترس است:
قورمهسبزی
یکی از محبوبترین خورشهای ایرانی که شنبلیله نقش اساسی در طعم خاص و خوشعطر آن دارد. ترکیب شنبلیله با تره، جعفری، گشنیز و لوبیا، این خورش را به یکی از اصیلترین غذاهای ایرانی تبدیل کرده است.
مشاهده دستور قورمهسبزی در حس تازگی
آش رشته
در بسیاری از نسخههای آش رشته، شنبلیله به عنوان بخشی از سبزی آش استفاده میشود. این گیاه در کنار تره و اسفناج، طعمی سنتی و دلپذیر به آش میدهد.
دستور تهیه آش رشته
شلهقلمکار
یکی دیگر از غذاهای سنتی ایرانی که در آن سبزیهایی مثل شنبلیله، ترخون و جعفری بهکار میروند. این خوراک غلیظ و مقوی، معمولا در مهمانیها و مراسم خاص سرو میشود.
طرز تهیه شلهقلمکار
خورشت کرفس
شنبلیله در این خورشت هم در کنار نعناع خشک یا تازه برای ایجاد عطری خاص بهکار میرود. طعم و مزه این ترکیب، خورشت کرفس را از هر غذای دیگری متمایز میکند.
مشاهده دستور خورشت کرفس
نان شنبلیلهای (در نواحی محلی)
در برخی مناطق ایران مانند بوشهر و کهگیلویه و بویراحمد، از شنبلیله خشکشده در ترکیب با خمیر نانهای محلی استفاده میشود که هم طعمی بینظیر دارد و هم خاصیت دارویی.
بهترین روش مصرف شنبلیله
مشخصاٌ استفاده از سبزی تازه مناسبترین راه است. معمولاً در سوپها، بشقابِ سبزیجات و خورشها مصرف میشود؛ چون خام آن تلخ است. البته سبزی خشکشده یا فرم خام میکسشده هم بهعنوان چاشنی به بسیاری از غذاها و سسها اضافه میشود5. گرچه گاهی برای خواص سلامتی، مثل افزایش باروری مردان، از عصاره آن استفاده میشود (بین 250-600 میلیگرم در روز)2.
آیا مصرف شنبلیله عوارض دارد
جزء مواد غذایی ایمن و با حداقلِ عوارض جانبی است. برای کسانی که اشتهای کاهش یافتهای را در فرم شدید تجربه میکنند یا اختلالِ غذاخوردن دارند، توصیه نمیشود. کسانی که داروی دیابت میخورند هم باید از مصرف مقادیر زیاد آن خودداری کنند. همانطور که در افزایش باروری نقش دارد، مصرف مقادیر زیاد آن برعکس عمل میکند. پس اگر بیماری دارید یا دارو مصرف میکنید، برای مصرف هر نوع مکمل شنبلیله با پزشک خود مشورت کنید2. حتی مصرف متعادل آن در بارداری و شیردهی هم مانعی ندارد6.
جمعبندی
شنبلیله گیاهی پرخاصیت و سرشار از مواد مغذی است که علاوه بر تقویت سلامت عمومی بدن، میتواند در کاهش وزن نیز مؤثر باشد. این گیاه با تأمین فیبر فراوان، کنترل اشتها و بهبود عملکرد دستگاه گوارش، از پرخوری جلوگیری کرده و به هضم بهتر غذا کمک میکند. با وجود تمام این فواید، مصرف متعادل آن برای بهرهمندی از مزایای سلامتیاش توصیه میشود، بهویژه برای افرادی که داروهای خاص مصرف میکنند. اگر به دنبال یک روش طبیعی برای تقویت سلامت بدن و کاهش وزن هستید، گنجاندن شنبلیله در رژیم غذاییتان میتواند انتخابی مفید باشد.
