غذاهای مفید برای آکنه و جوش صورت و بدن

آکنه یک بیماری التهابی پوستی است که با برجستگی‌های حساس روی پوست مشخص می‌شود. این برجستگی‌ها پر از چرک و معمولاً قرمز یا صورتی هستند و بسته به رنگ پوست ممکن است با لکه‌های تیره همراه باشند. آکنه می‌تواند به پوست بافتی خشن و ناهموار بدهد. آکنه تقریباً در هر جایی از بدن دیده می‌شود، اما معمولاً در صورت و گردن، پشت، شانه‌ها و قفسه سینه ایجاد می‌شود. ممکن است در اثر آکنه تغییر رنگ پوست، ایجاد لکه‌های تیره روی پوست (هیپرپیگمانتاسیون)، قرمزی و جای زخم، تورم و التهاب، درد و حساسیت در هنگام لمس یا حتی عدم لمس داشته باشید. در این مقاله از وب‌سایت حس تازگی به بررسی دلایل ایجاد جوش و آکنه، انواع آکنه، غذاهای مفید و مضر در درمان آکنه، توصیه‌های مفید برای پیشگیری از ایجاد آکنه و عوامل خطر ابتلا به آکنه می‌پردازیم.

دلیل پدیدآمدن جوش و آکنه چیست

آکنه بیماری پوستی شایعی است که باعث ایجاد جوش می‌شود. تحقیقات تخمین می‌زنند که 9.4 درصد از مردم جهان آکنه دارند. طبق گفته آکادمی پوست آمریکا (AAD) در ایالات متحده، آکنه شایع‌ترین بیماری پوستی است. در دوران بلوغ بیشترین خطر ابتلا به آکنه وجود دارد زیرا بدن در این دوران دستخوش تغییرات هورمونی زیادی می‌شود. این تغییرات می‌توانند باعث تولید چربی و در نتیجه افزایش خطر بروزآکنه شوند. آکنه‌های هورمونی مربوط به بلوغ معمولا با رسیدن به بزرگسالی بهبود می‌یابند.

اگرچه آکنه خطر جدی برای سلامت عمومی ندارد، اما همچنان می‌تواند دردناک باشد، به‌خصوص اگر شدید باشد. با گذشت زمان، آکنه ممکن است باعث ایجاد زخم نیز بشود. اگرچه آکنه به‌آرامی بدون درمان از بین می‌رود، گاهی اوقات درست زمانی که شروع به ازبین‌رفتن می‌کند، دوباره ظاهر می‌شود. موارد شدید آکنه ممکن است از نظر جسمی مضر نباشند، اما با افزایش اضطراب، افسردگی، افکار خودکشی، فوبیای اجتماعی و کاهش اعتمادبه‌نفس مرتبط هستند.

آکنه زمانی اتفاق می‌افتد که منافذ پوست شما با چربی، پوست مرده یا باکتری مسدود می‌شود. آکنه می‌توانند فعالیت واسطه‌های پیش التهابی مانند اینترلوکین-1 را بر روی پوست افزایش دهند و باعث ایجاد یک سری رویدادهای التهابی شوند. زمانی تصور می شد که فقط برخی از انواع آکنه با التهاب مرتبط هستند، اما تحقیقات جدیدتر نشان می دهد که التهاب تقریباً دربروز همه انواع آکنه نقش دارد. با این حال، التهاب تنها عامل ایجاد کننده جوش یا آکنه نیست. موارد دیگری که می توانند بر ایجاد آکنه تأثیر بگذارند عبارتند از:

• هورمون‌ها
• داروها
• استرس
• سن
• آلودگی
• رطوبت
• غذاهای خاص

انواع جوش و آکنه

دو نوع اصلی آکنه وجود دارد:

• جوش سرسفید که معمولاً به‌عنوان جوش شناخته می‌شود، منافذی است که مسدود می‌شوند و از پوست خارج می‌شوند. این نوع جوش به‌صورت برجستگی‌های سفت و سفیدرنگ ظاهر می‌شود.
• جوش سرسیاه منافذی است که بسته می‌شود اما باز می‌ماند. این جوش‌ها به‌صورت لکه‌هایی تیره ریز روی سطح پوست ظاهر می‌شوند. منفذ جوش‌های سرسیاه در سطح پوست باز می‌ماند. اکسیژن موجود در هوا (نه کثیفی) به نوک این جوش‌ها ظاهر تیره‌تری می‌دهد.

علاوه بر این دو نوع شایع آکنه، انواع دیگری از جوش نیز به شرح زیر وجود دارد:

• پوسچول یا جوش‌های قرمز کوچک که در نوک خود چرک دارند.
• پاپول یا برجستگی‌های کوچک، قرمز و برجسته که ناشی از فولیکول‌های مو ملتهب یا عفونی هستند.
• ندول یا توده‌های جامد و اغلب دردناک که در زیر سطح پوست ایجاد می‌شوند.
• کیست یا توده‌های بزرگ زیر پوست که حاوی چرک و معمولاً دردناک هستند.

غذاهای مفید برای جوش و آکنه

بر اساس تحقیقات انجام شده مواد غذایی حاوی ریزمغذی‌ها یا درشت‌مغذی‌های زیر برای پیشگیری یا درمان آکنه مفید هستند:

• چربی‌های امگا 3

امگا 3 نوعی چربی است که در برخی از گیاهان و منابع پروتئینی مانند ماهی و تخم مرغ یافت می شود. تصور می شود که امگا 3 و آنتی اکسیدان ها با هم باعث کاهش التهاب می شوند. تحقیقات تا حد زیادی ارتباط بین افزایش مصرف امگا 3 و آنتی اکسیدان ها و کاهش ابتلا به آکنه را نشان می دهد. به عنوان مثال تحقیقات انجام شده در سال 2012 و 2014 نشان داد افرادی که روزانه مکمل امگا 3 و آنتی اکسیدان مصرف می کردند، آکنه کمتر و سلامت روان بهتری داشتند.

همچنین افرادی که منابع غذایی امگا 3 مانند ماهی قزل آلا، ماهی خال مخالی و دیگر انواع ماهی های چرب را مصرف می‌کنند نسبت به افرادی که این غذاها را نمی‌خورند کمتر در معرض ابتلا به آکنه هستند. به عنوان مثال، تحقیقی روی بیش از 500 بیمار در کلینیک های پوست نشان داد که کسانی که حداقل یک بار در هفته ماهی می خورند، 32 درصد کمتر در معرض ابتلا به آکنه معمولی یا شدید هستند.

• غذاهای با شاخص گلیسمی پایین

پژوهش‌ها نشان داده‌اند که مصرف غذاهای با شاخص گلیسمی پایین و پروتئین بالا نقش مهمی در بهبود آکنه و پیشگیری از ابتلا به آن دارند. محققان در پژوهشی در سال 2012 دریافتند که پیروی از یک رژیم غذایی با شاخص گلیسمی پایین به مدت 10 هفته می‌تواند منجر به بهبود قابل‌توجهی در آکنه شود. در تحقیقی در سال 2007 نیز محققان دریافتند که پیروی از یک رژیم غذایی دارای شاخص گلیسمی پایین و پروتئین بالا به مدت 12 هفته باعث بهبود آکنه در مردان و همچنین کاهش وزن آنها می‌شود. مواد غذایی دارای شاخص گلیسمی پایین شامل غلات کامل، حبوبات، میوه‌ها و سبزیجات فراوری نشده می‌شوند.

• روی

روی یک ماده معدنی است که در سلامت پوست و مو و همچنین تنظیم متابولیسم و سطوح هورمونی نقش دارد. در یک بررسی، محققان رابطه بین سطح روی خون و شدت آکنه را بررسی کردند و دریافتند که سطوح پایین روی با ابتلا به موارد شدیدتر آکنه مرتبط است. آنها برای درمان افراد مبتلا به موارد شدید آکنه، افزایش میزان روی دریافتی از رژیم غذایی را پیشنهاد کردند. بعضی از غذاهای غنی از روی عبارت‌اند از دانه کدوتنبل، گوشت گاو، بوقلمون، کینوآ، عدس و غذاهای دریایی مانند صدف و خرچنگ.

• ویتامین‌های A و E

در پژوهشی، محققان دریافتند که سطوح پایین ویتامین A و E نیز با موارد شدید آکنه مرتبط است و پیشنهاد کردند که افراد با افزایش مصرف غذاهای حاوی این ویتامین‌ها از شدت آکنه خود بکاهند.

• آنتی‌اکسیدان‌ها

میوه‌ها و سبزیجات حاوی انواعی از آنتی‌اکسیدان‌ها هستند که فواید آنها برای حفظ سلامت بدن به اثبات رسیده است. برخی از مواد غذایی حاوی بیشترین آنتی‌اکسیدان که در حفظ سلامت پوست اهمیت دارند عبارت‌اند از میوه‌ها و سبزیجات زرد و نارنجی مانند هویج، زردآلو و سیب‌زمینی شیرین، اسفناج و سایر سبزیجات دارای برگ سبز تیره، گوجه‌فرنگی، بلوبری، کدوتنبل و دانه آن، لوبیا، نخود و عدس، لیمو، توت‌ها، پاپایا، کینوآ، ماهی قزل‌آلا و گل‌کلم.

• رژیم‌های گیاهخواری و خام گیاهخواری

رژیم‌های گیاهخواری و خام گیاهخواری می‌توانند فواید زیادی برای سلامتی داشته باشند و گمان می‌رود که می‌توانند برای درمان آکنه نیز مفید باشند، بااین‌حال شواهد کمی در این مورد وجود دارد.

• پروبیوتیک‌ها

 اگرچه پروبیوتیک موجود در ماست، سایر غذاهای تخمیر شده و مکمل‌ها می‌توانند به بهبود آکنه کمک کنند، متخصصان هنوز به شواهد کافی در مورد تأثیر پروبیوتیک‌ها در درمان آکنه دست نیافته‌اند.

غذاهای ممنوعه برای آکنه و جوش

یکی از مواردی که می‌تواند روی سلامت پوست تأثیر بگذارد رژیم غذایی است. برخی از غذاها قند خون را سریع‌تر از سایر غذاها افزایش می‌دهند. وقتی قند خون به‌سرعت بالا می‌رود، باعث می‌شود بدن فاکتور رشد انسولین 1 (IGF-1) ترشح کند، هورمونی که رشد را کنترل می‌کند. وجود IGF-1 اضافی در خون می‌تواند باعث شود غدد چربی سبوم بیشتری تولید کنند و خطر آکنه و التهاب را افزایش دهند. برخی از غذاهایی که باعث افزایش قند خون می‌شوند عبارت‌اند از پاستا، برنج سفید، نان سفید و قند.

 

سایر محققان ارتباط بین به‌اصطلاح «رژیم غذایی غربی» یا «رژیم غذایی استاندارد آمریکایی» و آکنه را بررسی کرده‌اند. این نوع غذاها برای تحریک تولید هورمون‌هایی هستند که می‌توانند باعث ایجاد و ترشح چربی اضافی توسط غدد چربی شوند. این نوع رژیم دارای مقدار زیادی از لبنیات مخصوصاً انواع پرچرب، چربی‌های اشباع شده و چربی‌های ترانس است و می‌تواند زمینه‌ساز ابتلا به آکنه باشد. همچنین اعتقاد بر این است که شکلات آکنه را بدتر می‌کند، اما تحقیقات کافی برای تأیید این موضوع وجود ندارد.

توصیه‌های لازم برای جوش و آکنه

همیشه نمی‌توان به طور کامل از آکنه جلوگیری کرد، اما می‌توانید اقدامات خاصی را در خانه انجام دهید تا به کاهش احتمال بروز جوش یا آکنه کمک کنید.

• صورت خود را روزانه با یک شوینده بدون روغن بشویید.
• برای کمک به پاک‌کردن چربی اضافی از روی پوست، از یک پاک‌کننده آکنه استفاده کنید.
• از لوازم آرایشی بر پایه آب یا محصولاتی با برچسب «غیر کومدوژنیک» استفاده کنید؛ زیرا کمتر احتمال دارد این محصولات منافذ پوست را مسدود کنند.
• از مصرف محصولات آرایشی و مراقبت از پوست حاوی روغن خودداری کنید.
• همیشه قبل از خواب آرایش خود را پاک کنید و پوست خود را کاملاً تمیز کنید.
• بعد از ورزش دوش بگیرید و یا صورت خود را بشویید.
• موهای خود را ببندید تا از روی صورتتان کنار روند.
• از پوشیدن کلاه‌های تنگ، هدبند و لباس‌هایی که نواحی مستعد ایجاد جوش را می‌پوشانند خودداری کنید.
• از یک رژیم غذایی متعادل پیروی کنید و آب کافی مصرف کنید.
• اقداماتی برای مدیریت استرس خود انجام دهید.

چه افرادی بیشتر در معرض جوش و آکنه هستند

کارشناسان هنوز دقیقاً نمی‌دانند که چرا برخی افراد دچار آکنه می‌شوند و برخی دیگر نه. گفته می‌شود، تعدادی از عوامل خطر شناسایی شده در ابتلا به آکنه عبارت‌اند از:

• تغییرات هورمونی ناشی از بارداری یا بلوغ
• سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) و سایر مشکلات مرتبط با غدد درون‌ریز
• سیگارکشیدن
• کم‌خوابی
• استرس
• پاک‌کننده‌ها، کرم‌ها، مرطوب‌کننده‌ها و سایر محصولات زیبایی دارای روغن زیاد
• برخی داروها، از جمله لیتیوم، داروهای ضدبارداری، داروهای ضدتشنج و استروئیدها
• سابقه خانوادگی آکنه

جمع‌بندی

به طور خلاصه می‌توان گفت که آکنه نوعی بیماری التهابی است که می‌تواند در هر سنی رخ دهد، اما در نوجوانان شایع‌تر است. تحقیقات نشان می‌دهند که برخی از غذاها می‌توانند به رفع آکنه و بهبود سلامت پوست کمک کنند، اما هیچ درمان غذایی قطعی برای آکنه وجود ندارد. پرهیز از مصرف چربی‌های اشباع شده، چربی‌های ترانس و مواد غذایی دارای شاخص گلیسمی بالا نیز باعث ابتلا به آکنه می‌شود. به نظر می‌رسد بهترین توصیه رژیم غذایی برای مقابله با آکنه، پیروی از یک رژیم غذایی سالم و متعادل، سرشار از میوه‌ها و سبزیجات تازه، منابع پروتئینی سالم و غلات کامل است.

منابع

• Healthline
• Healthline