لیست انواع صبحانه بسیار خوشمزه و لاکچری
۱۴۰۴/۱۲/۱۲
مجله حستازگی
تاریخچه مرصع پلو | فواید و ارزش غذایی آن چیست
مطالعه '8
۱۴۰۴/۶/۳
322
مرصع پلو چیست و معنای نامش چیست؟
مرصع پلو، که در زبان فارسی به معنای «جواهرنشان» یا «نگیندار» است، یکی از شاهکارهای آشپزی سنتی ایران محسوب میشود. دلیل این نامگذاری، ترکیب درخشان و رنگارنگ خلالها، مغزها و میوههای خشک مثل زرشک، خلال پسته، خلال بادام، پوست پرتقال و کشمش است که مانند نگینهای زیبا بر سطح برنج سفید میدرخشند
منشأ و پیشینه تاریخی
منشأ تاریخی: گفته میشود که مرصع پلو در دوران باشکوه صفویه خلق شده است؛ زمان اوجی برای هنرهای آشپزی ایرانی که غذاهای مجلسی بسیاری، مانند مرصع پلو، پدید آمدند
ابعاد جغرافیایی: علیرغم اصالت آن در قزوین، این غذا در فارس و خراسان نیز بسیار متداول است. در خراسان به آن “رنگینک پلو” نیز گفته میشود
چه چیزی مرصع پلو را ویژه میسازد؟
-
ظاهری خیرهکننده: ترکیبی از رنگهای زنده زرشک، چند طیف رنگ زعفران، پسته و خلالهای روشن، آن را شبیه به پارچهای نقشدار و نفیس میکند.
-
ترکیب طعمها: شیرینی ملایم حاصل از خلال پرتقال و کشمش، همراه با عطر ملایم زعفران و طعمی دنج از مغزها، تجربهای همهجانبه از مزههاست.
-
غذای مناسبتها: مرصع پلو اغلب در عروسیها، ضیافتها، نوروز و مجالس رسمی طبخ میشود و نمادی از جلوه و خیراندیشی محسوب میگردد
مواد اولیه مرصع پلو
مواد اولیه پخت مرغ
پیاز: یک عدد متوسط
آب لیمو: دو قاشق غذاخوری
پودر سیر: یک قاشق چای خوری
پودر پیاز: یک قاشق چایخوری
روغن مایع: چهار قاشق غذاخوری
زعفران دم کرده: یک چهارم پیمانه
نمک: یک قاشق چایخوری
فلفل سیاه: یک قاشق چایخوری
سینه مرغ: 300 گرم
مواد اولیه مرصع پلو
برنج: دو پیمانه
زرشک: سه قاشق غذاخوری
خلال بادام: دو قاشق غذاخوری
خلال پسته:یک قاشق غذاخوری
پوست پرتقال: چهار قاشق غذاخوری
هویج:دو عدد متوسط
کشمش پلویی: سه قاشق غذاخوری
گلاب: دو قاشق غذاخوری
کره: 50 گرم
نمک: یک قاشق مرباخوری
هل پودر شده: نصف قاشق چایخوری
شکر: یک قاشق غذاخوری
طرز تهیه مرصع پلو
آماده سازی
مرحله 1
ابتدا فیلهمرغ را بشویید.زعفران را دم کنید.خلال پوست پرتقال را 3 تا 4بار بجوشانید و آبش را خالی کنید.خلال بادام و خلال پسته را در گلاب خیس کنید.فیله مرغ را با زعفران دمکرده، آبلیمو، نمک، فلفل سیاه، پودر سیر و پیاز و پودر پیاز مزهدار کنید و بهمدت 1 ساعت کنار بگذارید.
برنج را پاک کرده و با آب ولرم بشویید و تا زمان شفافشدن آب برنج به شستوشو ادامه دهید. سپس برنج را با مقداری آب و نمک بهاندازهای که روی برنج را بپوشاند، بخیسانید. بعد از خیسخوردن، آب برنج را خالی کنید.
مرحله 2
زرشک و کشمش را هم جداگانه در آب بخیسانید و با مقداری روغن تفت دهید.هویج را بشویید، پوست بگیرید و بهصورت رشتهای رنده یا خلالی کنید .
مراحل پخت مرصع پلو
مرحله 1
دو سوم قابلمه را از آب پر کنید و بجوشانید. وقتی آب به جوش آمد، برنج و نمک را داخل آب بریزید و بگذارید برنج بجوشد. هر از گاهی، کف ایجادشده روی برنج را با کفگیر بردارید. بسته به نوع برنج، حدود ۸ تا ۱۲ دقیقه طول میکشد تا برنج مغزپخت شود. برای آزمایش، دانه برنج را بین دو انگشت فشار دهید؛ اگر سطح آن نرم، ولی داخلش کمی سفت بود، آماده آبکشی است
مرحله 2
برنج را آبکشی کنید و روی آن مقداری آب سرد بریزید تا نمک اضافی و لعاب آن گرفته شود. در قابلمه مدنظر برای دمکردن برنج، مقداری روغن بریزید. در صورت تمایل، تهدیگ مدنظرتان را در قابلمه بچینید. برنج آبکشیشده را روی تهدیگ بریزید. با کفگیر، برنج را از کنارهها سمت وسط قابلمه جمع کنید. درِ قابلمه را بگذارید. اجازه دهید برنج، روی حرارت ملایم، بخار کند و دم بکشد.
مرحله 3
سراغ آمادهکردن ترکیبات روی برنج بروید.
خلال پوست پرتقال را که از قبل جوشاندهاید، در تابهای بریزید و با مقداری کره، پودرهل، شکر و زعفران تفت دهید. حال این ترکیب را کنار بگذارید.
مرحله 4
خلال بادام را با مقداری روغن یا کره تفت دهید.
مرحله 5
در تابه مقداری آب بریزید؛ هویج رندهشده یا خلالی را همراه با شکر به آن اضافه کنید و بگذارید بپزد. سپس آن را با مقداری کره تفت دهید.
مرحله 6
در این فاصله فیلهها را مدل حلزونی بپیچید.
مرحله 7
سپس در تابه کمی روغن بریزید و فیلهها را با حرارت بالا به مدت 3 تا 4 دقیقه در آن سرخ کنید؛ بهطوری که دو طرف فیلهها سرخ شود.
بعد از اینکه فیلهها سرخ شد، درب تابه را بگذارید تا فیلهها مغزپخت شوند.
مرحله 8
در نهایت، برنج را با هویج، زرشک، کشمش، خلال پسته و خلال بادام تزئین کنید؛ سپس فیلهها را روی آن بچینید.
جایگاه مرصع پلو در فرهنگ غذایی ما
در فرهنگ ایرانی، غذا چیزی بیشتر از خوردنی ساده است؛ آن، حامل ادب، تاریخ و پیوند به مهمان است. مرصع پلو بهواسطه ظاهری چشمنواز و طعمی باابهت، تجسدی از روایت دستان مادر است—شخصی که با دقت خلالها را چیده، مرغ را سروشکل داده و سفرهای را که مانند فرش ایرانی زیباست، گسترانده.
فواید مرصع پلو و ارزش غذایی آن
استفاده از خلال بادام، خلال پسته و زرشک در افزایش ارزش غذایی این غذا موثر می باشد. در این غذا از چند گروه غذایی استفاده شده است که می تواند برای تامین نیاز های کودکان و نوجوانان در حال رشد مناسب باشد. کشمشها میتوانند با کاهش فشار خون و قند خون، خطر ابتلا به بیماریهای قلبی را کاهش دهند. کشمش موجود در این غذا کلسترول بد را کاهش میدهد که می تواند در کاهش خطر بیماری های قلبی عروقی موثر باشد. برخی از مواد مغذی موجود در کشمش ممکن است خواص ضدباکتریایی داشته باشند. تحقیقات نشان داده اند که این اثر میتواند باکتریهای تشکیلدهنده پلاک دندانی را کاهش دهد. هویج موجود در این غذا نیز حاوی آنتیاکسیدان بوده که با رادیکالهای آزاد در بدن مبارزه میکنند و می توانند در کاهش ریسک ابتلا به سرطان موثر باشند.
چرا مرصع پلو همچنان محبوب است؟
| دلیل | توضیح |
|---|---|
| نمایش هنر میزبانی | غذا مانند تاج سفره است و نشان از احترام به مهمان دارد |
| تعادل میان ظاهر و محتوا | ترکیبی از رنگ، بافت و مزه با ارزش غذایی مناسب |
| میراثی بیننسلی | از دوران صفویه تا امروز، نمادی از اصالت و شکوه |
| همپیوستگی ملی | از قزوین تا فارس و خراسان، زبان مشترک فرهنگ آشپزی |
جمعبندی
مرصع پلو بیشتر از یک پلوست؛ آن یک تابلوست که با هنر آشپز ایرانی طراحی شده—رنگها، طعمها و تاریخ را کنار هم گنجانده تا سفره را جشنوار کند.
آمادهای؟
تو هم سهمت رو در خاطرات سفرههای ایرانی بگذار. لطفاً خاطره یا تجربهای از پخت یا چشیدن مرصع پلو در کامنتها بنویس. چون تو هم بخشی از ایران خوشمزه و روایت دستان مادر هستی.
.jpg&w=384&q=75)
.jpg&w=384&q=75)
