جو دوسر؛ ارزش غذایی، فواید واقعی و تفاوت انواع آن

جو دوسر غله‌ای کامل و منبع کربوهیدرات، فیبر، مقداری پروتئین و ریزمغذی‌های مختلف است. بتاگلوکان، فیبر محلول شاخص آن، می‌تواند در چارچوب یک رژیم متعادل به کاهش کلسترول LDL و تعدیل افزایش قند خون پس از غذا کمک کند. بااین‌حال، جو دوسر درمان دیابت، چربی خون یا اضافه‌وزن نیست و اثر آن به نوع محصول، مقدار مصرف و ترکیب کل رژیم غذایی بستگی دارد

جو دوسر و یولاف چه تفاوتی دارند؟

جو دوسر و یولاف دو نام رایج برای گیاه Avena sativa هستند و با جو معمولی که از گونه Hordeum vulgare است تفاوت دارند. دانه جو دوسر پس از برداشت و جداسازی پوسته غیرخوراکی، با روش‌های مختلف برش، بخاردهی یا پرک‌کردن به محصولاتی مانند بلغور، جو دوسر پرک و نوع فوری تبدیل می‌شود

میزان فرآوری بیشتر لزوماً همه مواد مغذی را از بین نمی‌برد، اما اندازه ذرات، بافت، سرعت پخت و پاسخ قند خون را تغییر می‌دهد. محصولات فوری طعم‌دار نیز ممکن است شکر افزوده، نمک یا اسانس داشته باشند؛ بنابراین فهرست ترکیبات و جدول ارزش غذایی باید جداگانه بررسی شود

انواع جو دوسر و کاربرد هرکدام

زمان پخت میان برندها و ضخامت پرک‌ها متفاوت است و دستور روی بسته‌بندی معیار دقیق‌تری محسوب می‌شود. بلغور الزاماً از نظر همه مواد مغذی برتر از پرک نیست، اما به‌دلیل ساختار درشت‌تر معمولاً آهسته‌تر پخته و هضم می‌شود

ارزش غذایی جو دوسر

مقدار مواد مغذی به نوع جو دوسر، رطوبت و برند بستگی دارد. در داده‌های رایج ترکیب مواد غذایی، یک پیمانه حدود ۸۱ گرمی جو دوسر خام نزدیک به ۳۰۷ کیلوکالری انرژی، ۵۴٫۸ گرم کربوهیدرات، ۱۰٫۷ گرم پروتئین، ۸٫۱ گرم فیبر و ۵٫۳ گرم چربی فراهم می‌کند

این اعداد مربوط به جو دوسر خام‌اند و نباید با یک کاسه اوتمیل آماده مقایسه شوند. افزودن شیر، ماست، میوه، مغزها، عسل یا شکر، انرژی و ترکیب نهایی وعده را تغییر می‌دهد. برای محصول بسته‌بندی‌شده، اطلاعات همان برچسب اولویت دارد

فیبر موجود در جو دوسر

جو دوسر هم فیبر محلول و هم نامحلول دارد و بخشی از فیبر محلول آن بتاگلوکان است. بتاگلوکان با جذب آب، محلولی نسبتاً غلیظ در دستگاه گوارش ایجاد می‌کند و می‌تواند بر بازجذب اسیدهای صفراوی، سرعت تخلیه معده و پاسخ قند خون پس از غذا اثر بگذارد

مقدار بتاگلوکان در همه محصولات یکسان نیست. آسیاب‌کردن زیاد، اندازه سهم و شیوه آماده‌سازی نیز می‌توانند بر اثر فیزیولوژیک غذا تأثیر بگذارند. دریافت فیبر بهتر است فقط به جو دوسر محدود نشود و از حبوبات، میوه، سبزیجات، مغزها، دانه‌ها و سایر غلات کامل نیز تأمین شود

برای شناخت تفاوت فیبر محلول و نامحلول و منابع آن‌ها، مقاله هر آن چیز که باید در مورد فیبر بدانید را بخوانید 

کربوهیدرات جو دوسر

بخش قابل‌توجهی از انرژی جو دوسر از کربوهیدرات و به‌ویژه نشاسته تأمین می‌شود. برای ارزیابی آن فقط عدد کربوهیدرات کافی نیست؛ مقدار فیبر، اندازه سهم، شکل فرآوری و مواد همراه نیز اهمیت دارند. جو دوسر فوری بسیار ریز یا محصول شیرین‌شده می‌تواند پاسخ قند خون متفاوتی از بلغور یا پرک ساده داشته باشد

ترکیب جو دوسر با منبع پروتئین و چربی غیراشباع مانند ماست ساده، شیر، مغزها یا دانه‌ها می‌تواند وعده کامل‌تری بسازد. این ترکیب به معنی مصرف نامحدود نیست و افراد مبتلا به دیابت باید کربوهیدرات کل وعده را در برنامه خود محاسبه کنند

برای آشنایی با انواع کربوهیدرات و تفاوت منابع غذایی آن، مقاله همه چیز در مورد کربوهیدرات را مطالعه کنید 

 آیا جو دوسر پروتئین دارد؟

بله، جو دوسر در مقایسه با بسیاری از غلات مقداری پروتئین فراهم می‌کند، اما به‌تنهایی منبع کامل و کافی برای تأمین همه نیازهای پروتئینی روزانه نیست. مقدار پروتئین اوتمیل به حجم جو دوسر و مواد همراه آن بستگی دارد

افزودن شیر یا ماست، کره مغزها، دانه‌ها یا سرو جو دوسر در کنار تخم‌مرغ می‌تواند پروتئین وعده را افزایش دهد. در الگوی گیاه‌خواری نیز تنوع غلات، حبوبات، مغزها و دانه‌ها به دریافت مجموعه اسیدهای آمینه کمک می‌کند

برای شناخت وظایف پروتئین و منابع مختلف آن، مقاله پروتئین چیست و چه فوایدی برای بدن دارد؟ را مطالعه کنید 

مهم‌ترین فواید جو دوسر بر پایه شواهد

کمک به مدیریت کلسترول خون

بتاگلوکان جو دوسر می‌تواند به کاهش کلسترول کل و LDL کمک کند. شواهد علمی این اثر را در دریافت منظم مقدار کافی بتاگلوکان و در چارچوب رژیم کم‌چربی اشباع پشتیبانی می‌کنند. این نتیجه به معنی درمان چربی خون با یک کاسه اوتمیل یا امکان قطع دارو نیست

برای رسیدن به مقدار بررسی‌شده در مطالعات، باید میزان بتاگلوکان محصول و مجموع دریافت روزانه در نظر گرفته شود؛ زیرا همه برندها مقدار آن را روی برچسب ذکر نمی‌کنند و یک وعده کوچک الزاماً مقدار مؤثر را فراهم نمی‌کند

تعدیل پاسخ قند خون پس از غذا

ویسکوزیته بتاگلوکان می‌تواند سرعت هضم و جذب کربوهیدرات را کمتر کند و در برخی وعده‌ها افزایش قند خون پس از غذا را تعدیل کند. بااین‌حال، نوع جو دوسر مهم است؛ محصولات فوری بسیار ریز معمولاً سریع‌تر از بلغور یا پرک درشت هضم می‌شوند

جو دوسر از دیابت نوع ۲ پیشگیری قطعی نمی‌کند و جایگزین دارو، پایش قند خون یا برنامه متخصص تغذیه نیست. اگر فرد مبتلا به دیابت مقدار جو دوسر یا الگوی کربوهیدرات خود را به‌طور معنادار تغییر می‌دهد، بهتر است نتیجه قند خون را پایش و برنامه درمان را فقط با نظر پزشک اصلاح کند

کمک به احساس سیری

فیبر محلول، حجم وعده و زمان موردنیاز برای جویدن می‌توانند به احساس سیری کمک کنند. این اثر زمانی کاربردی‌تر است که جو دوسر ساده با منبع پروتئین و مقدار متناسبی میوه یا مغزها مصرف شود

جو دوسر غذای لاغرکننده نیست. گرانولاهای شیرین، اوتمیل دارای عسل و شکر زیاد یا وعده‌های بزرگ همراه کره مغزها می‌توانند انرژی زیادی داشته باشند. کاهش وزن به الگوی کلی دریافت انرژی، فعالیت بدنی، خواب و عوامل فردی وابسته است

کمک به دریافت فیبر و نظم دفع

جو دوسر می‌تواند بخشی از فیبر روزانه را تأمین کند و همراه آب کافی به افزایش حجم و نرمی مدفوع کمک کند. افزایش ناگهانی فیبر در بعضی افراد نفخ، گاز یا دل‌پیچه ایجاد می‌کند؛ بنابراین بهتر است مقدار مصرف تدریجی افزایش یابد

آیا جو دوسر سیستم ایمنی را تقویت می‌کند؟

جو دوسر مواد مغذی و ترکیبات گیاهی مختلفی دارد، اما شواهد کافی وجود ندارد که مصرف معمول آن به‌تنهایی سیستم ایمنی را به‌طور اختصاصی تقویت یا از عفونت جلوگیری کند. عملکرد ایمنی به رژیم غذایی متنوع، خواب، فعالیت بدنی، واکسیناسیون و وضعیت سلامت فرد وابسته است

جو دوسر و کنترل وزن

جو دوسر می‌تواند به‌دلیل فیبر و امکان ترکیب با پروتئین، صبحانه‌ای سیرکننده باشد؛ اما نتیجه به اندازه سهم و مواد افزوده‌شده بستگی دارد. یک اوتمیل ساده با ماست و میوه با گرانولای دارای عسل، شکر، روغن و مغزهای فراوان از نظر انرژی یکسان نیست

برای مدیریت وزن، محصول ساده و بدون شکر افزوده انتخاب کنید، شیرین‌کننده را محدود نگه دارید و مقدار مغزها و کره مغزها را اندازه‌گیری کنید. حذف کامل کربوهیدرات یا تکیه بر جو دوسر به‌عنوان غذای رژیمی ضروری نیست

با جو دوسر چی درست کنیم؟

جو دوسر در صبحانه، میان‌وعده، دسر و بعضی غذاهای شور کاربرد دارد. انتخاب شکل مناسب به بافت مطلوب و زمان در دسترس بستگی دارد؛ پرک درشت برای گرانولا و اوتمیل بافت‌دار مناسب است و آرد جو دوسر در پنکیک یا کیک کاربرد بیشتری دارد

اوتمیل

اوتمیل از پخت جو دوسر با آب یا شیر تهیه می‌شود و می‌توان آن را با میوه، دارچین، ماست، مغزها یا دانه‌ها ترکیب کرد. برای کنترل قند افزوده، میوه کامل را به شکر یا شربت فراوان ترجیح دهید

برای روش آماده‌سازی مرحله‌به‌مرحله، دستور  اوتمیل را امتحان کنید

پنکیک جو دوسر

پنکیک جو دوسر راهی برای استفاده از آرد یا پرک آسیاب‌شده در صبحانه است. تخم‌مرغ و شیر می‌توانند پروتئین وعده را افزایش دهند و موز به ایجاد بافت و شیرینی طبیعی کمک کند

برای یک ترکیب میوه‌ای، دستور پنکیک جو دوسر و موز را انتخاب کنید 

گرانولا

گرانولا ترکیبی ترد از جو دوسر، مغزها و دانه‌هاست و معمولاً در فر یا تابه آماده می‌شود. عسل، شکر، روغن و مغزها انرژی محصول را افزایش می‌دهند؛ بنابراین اندازه سهم و مقدار شیرین‌کننده اهمیت دارد

برای تهیه نوع خانگی، دستور گرانولا کلیک کنید

هلیم جو

هلیم جو غذایی گرم و نرم است که می‌تواند برای صبحانه یا وعده اصلی استفاده شود. ترکیب دقیق آن میان دستورها متفاوت است و ارزش غذایی نهایی به مقدار جو دوسر، مغزها، شیرین‌کننده و مواد همراه بستگی دارد

برای مشاهده مواد اولیه و مراحل پخت، دستور هلیم جو کلیک کنید

عوارض و نکات احتیاطی مصرف جو دوسر

نفخ و ناراحتی گوارشی

افزایش سریع فیبر ممکن است باعث نفخ، گاز، دل‌پیچه یا تغییر اجابت مزاج شود. مصرف را با مقدار کمتر شروع کنید، به‌تدریج افزایش دهید و مایعات کافی دریافت کنید. فردی که محدودیت مایعات دارد باید توصیه پزشک خود را رعایت کند

حساسیت به جو دوسر

حساسیت واقعی به جو دوسر نادر است، اما می‌تواند رخ دهد. کهیر، تورم لب یا زبان، خس‌خس سینه، استفراغ یا دشواری تنفس پس از مصرف نیازمند ارزیابی پزشکی است و دشواری تنفس یا تورم شدید یک وضعیت اورژانسی محسوب می‌شود

جو دوسر در بیماری سلیاک

جو دوسر به‌طور طبیعی با گندم، جو و چاودار یکسان نیست، اما آلودگی متقاطع در کشت، حمل یا فرآوری شایع است. بسیاری از افراد مبتلا به سلیاک می‌توانند مقدار متعادل جو دوسر دارای برچسب بدون گلوتن را تحمل کنند، ولی تصمیم برای افزودن آن بهتر است با پزشک یا متخصص تغذیه گرفته شود

تعداد کمی از افراد ممکن است به پروتئین آونین موجود در جو دوسر واکنش نشان دهند. بروز دوباره علائم پس از افزودن محصول بدون گلوتن نیز باید بررسی شود و نباید صرفاً به آلودگی تصادفی نسبت داده شود

اختلال بلع یا تنگی دستگاه گوارش

سبوس خشک یا مقدار زیاد فیبر با مایعات ناکافی ممکن است برای فرد دارای اختلال بلع، تنگی مری یا انسداد شناخته‌شده مشکل‌ساز باشد. این افراد نباید توصیه عمومی افزایش فیبر را بدون ارزیابی پزشک اجرا کنند

آیا جو دوسر با داروهای دیابت تداخل دارد؟

جو دوسر تداخل دارویی مستقیم و شناخته‌شده‌ای مانند یک داروی خاص ندارد، اما تغییر چشمگیر مقدار فیبر و کربوهیدرات رژیم می‌تواند الگوی قند خون را تغییر دهد. فردی که انسولین یا داروی کاهنده قند خون مصرف می‌کند باید قند را طبق برنامه پایش کند و دوز دارو را خودسرانه کاهش یا افزایش ندهد

اگر پس از تغییر رژیم، افت مکرر قند خون یا مقادیر غیرعادی ایجاد شد، تنظیم دارو باید توسط پزشک انجام شود. ادعای اینکه جو دوسر به‌طور معمول نیاز به انسولین را کاهش می‌دهد، برای توصیه عمومی قابل اتکا نیست

چگونه جو دوسر مناسب انتخاب کنیم؟

پرسش‌های رایج

آیا جو دوسر همان جو پرک است؟

خیر. در بازار ایران ممکن است نام‌ها به‌جای هم استفاده شوند، اما جو دوسر از گیاه یولاف و جو پرک معمولی از جو تهیه می‌شود. نام علمی، ترکیبات و تصویر محصول روی بسته‌بندی را بررسی کنید

بهترین نوع جو دوسر کدام است؟

نوع برتر برای همه وجود ندارد. بلغور بافت جویدنی و زمان پخت طولانی‌تر دارد، پرک درشت برای اوتمیل و گرانولا مناسب است و نوع سریع‌پز برای زمان محدود کاربردی‌تر است. نوع ساده معمولاً انتخاب بهتری از محصول فوری شیرین‌شده است

آیا جو دوسر برای دیابت مناسب است؟

می‌تواند در مقدار متناسب بخشی از برنامه غذایی باشد، اما کربوهیدرات آن باید محاسبه شود. نوع محصول، مواد همراه، پاسخ قند خون فرد و داروها در انتخاب مقدار نقش دارند

آیا جو دوسر باعث لاغری می‌شود؟

به‌تنهایی خیر. فیبر آن ممکن است به سیری کمک کند، اما کاهش وزن به کل انرژی رژیم و سبک زندگی بستگی دارد. شیرین‌کننده، مغزها و اندازه سهم می‌توانند انرژی وعده را بالا ببرند

جو دوسر خام بهتر است یا پخته؟

پختن، بافت را نرم‌تر و هضم را برای بسیاری از افراد آسان‌تر می‌کند. جو دوسر شب‌مانده نیز با خیساندن آماده می‌شود. انتخاب به تحمل گوارشی و نوع محصول بستگی دارد و مصرف دانه سخت و آماده‌نشده توصیه نمی‌شود

آیا جو دوسر گلوتن دارد؟

جو دوسر خالص به‌طور طبیعی گلوتن گندم، جو و چاودار را ندارد، اما آلودگی متقاطع شایع است. فرد مبتلا به سلیاک باید فقط محصول دارای برچسب بدون گلوتن را با نظر متخصص انتخاب کند

روزانه چقدر جو دوسر بخوریم؟

مقدار واحدی برای همه وجود ندارد. نیاز انرژی، کربوهیدرات، فیبر، وضعیت گوارشی و مواد همراه باید در نظر گرفته شوند. حدود ۳۰ تا ۵۰ گرم جو دوسر خشک می‌تواند نقطه شروع رایج یک وعده باشد، اما نسخه ثابت تغذیه‌ای نیست

جمع‌بندی

جو دوسر منبع غلات کامل، فیبر بتاگلوکان، کربوهیدرات و مقداری پروتئین است. برای انتخاب بهتر، نوع ساده و کم‌شکر را با توجه به زمان پخت و بافت انتخاب کنید و آن را با میوه، لبنیات، مغزها یا دانه‌ها متعادل سازید. افراد مبتلا به سلیاک باید سراغ محصول دارای برچسب بدون گلوتن بروند و افراد مصرف‌کننده داروی دیابت نباید براساس مصرف جو دوسر دوز دارو را خودسرانه تغییر دهند

منابع علمی

اطلاعات ترکیب مواد غذایی: USDA FoodData Central

ارزیابی بتاگلوکان جو دوسر و کلسترول: سازمان ایمنی غذای اروپا EFSA

تعریف و آثار فیزیولوژیک فیبر غذایی: سازمان غذا و داروی آمریکا FDA

جو دوسر در رژیم بدون گلوتن و آلودگی متقاطع: NIDDK

ارزش غذایی جو دوسر

ترکیبات 1 فنجان (81 گرم) جو دوسر خام عبارت است از:

• کالری: 307
• آب: 8.7 گرم
• پروتئین: 10.7 گرم
• کربوهیدرات: 54.8 گرم
• شکر: 0.8 گرم
• فیبر: 8.1 گرم
• چربی: 5.3 گرم

فواید جو دوسر برای بدن چیست

جو دوسر منبع خوب بسیاری از ویتامین‌ها، مواد معدنی و ترکیبات گیاهی منحصربه‌فرد است. این دانه دارای مزایایی برای سلامتی است که از جمله آن می‌توان به کاهش کلسترول و بهبود حساسیت به انسولین اشاره کرد. همچنین جو دوسر تنها منبع غذایی avenanthramides است که گروهی منحصربه‌فرد از آنتی‌اکسیدان‌ها هستند و اعتقاد بر این است بدن را در برابر ابتلا به بیماری‌های قلبی محافظت می‌کنند. در ادامه به بررسی فواید مصرف جو دوسر برای سلامت بدن می‌پردازیم:

• می‌تواند کلسترول خون را کاهش دهد

تحقیقات مکرراً تأیید کرده‌اند که جو دوسر می‌تواند سطح کلسترول خون و در نتیجه خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی را کاهش دهد. بیماری‌های قلبی علت اصلی مرگ‌ومیر در سراسر جهان هستند و کلسترول بالا، به‌ویژه کلسترول بد (LDL)، عامل خطر اصلی برای ابتلا به بیماری‌های قلبی است. توانایی جو دوسر برای کاهش کلسترول عمدتاً به محتوای بتاگلوکان آن‌ها نسبت داده می‌شود. بتاگلوکان ممکن است با افزایش ویسکوزیته غذای مصرف‌شده، روند جذب چربی و کلسترول را آهسته کند.

هنگامی‌که بتاگلوکان در روده قرار می‌گیرد، به اسیدهای صفراوی غنی از کلسترول که کبد برای کمک به هضم غذا تولید می‌کند، متصل می‌شود. بتاگلوکان سپس این اسیدها را به دستگاه گوارش منتقل کرده و در نهایت از بدن دفع می‌کند. به‌طورمعمول، اسیدهای صفراوی دوباره به سیستم گوارش جذب می‌شوند، اما بتا گلوکان این فرایند را مهار می‌کند و منجر به کاهش سطح کلسترول خون می‌شود.

• ممکن است از ابتلا به دیابت نوع 2 پیشگیری کند

دیابت نوع 2 در سال‌های اخیر بسیار شایع شده است. این بیماری با ناتوانی بدن در تنظیم طبیعی قند خون مشخص می‌شود که معمولاً درنتیجه کاهش حساسیت به هورمون انسولین است. بتا گلوکان­ها که فیبرهای محلول موجود در جو دوسر هستند، بر کنترل قند خون تأثیر مثبت دارند.

در تحقیقات انجام‌شده مشاهده شده است که در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 و دارای مقاومت شدید به انسولین، گنجاندن بلغور جو دوسر در رژیم غذایی به مدت 4 هفته، منجر به کاهش 40 درصدی دوز انسولین موردنیاز شده است. همچنین بررسی‌ها نشان می‌دهند که بتا گلوکان‌ها ممکن است حساسیت به انسولین را بهبود بخشد، شروع دیابت نوع 2 را به تأخیر بیندازد یا از ابتلا به آن پیشگیری کند.

• ممکن است حس سیری را تقویت کند

احساس سیری نقش مهمی در تعادل انرژی ایفا می‌کند، زیرا تا بازگشت گرسنگی فرد را از خوردن غذا بازمی‌دارد. تغییر در سیگنال سیری با چاقی و دیابت نوع 2 مرتبط است. در تحقیقی که اثر سیری 38 غذای رایج را رتبه‌بندی کرد، بلغور جو دوسر در رتبه سوم کلی و اولین در بین غذاهای مورداستفاده در وعده صبحانه قرار گرفت. فیبرهای محلول موجود در جو دوسر، مانند بتا گلوکان، ممکن است با به تأخیر انداختن تخلیه معده و افزایش ترشح هورمون‌های سیری، باعث افزایش احساس سیری شوند.

تحقیقات انجام‌شده روی انسان نشان می‌دهد که بلغور جو دوسر ممکن است سیری را افزایش داده و اشتها را بیشتر از غلات آماده صبحانه و سایر انواع فیبر رژیمی کاهش دهد. به‌علاوه، جو دوسر کم‌کالری و سرشار از فیبر و سایر مواد مغذی سالم است که آن را به یک ماده غذایی مؤثر در کاهش وزن تبدیل می‌کند.

• دارای مزایای سلامتی مختلفی است

جو دوسر چند مزیت دیگر نیز دارد. چند بررسی نشان می‌دهد که مصرف جو دوسر ممکن است سیستم ایمنی بدن را تقویت کند و توانایی افراد را برای مبارزه با باکتری‌ها، ویروس‌ها، قارچ‌ها و انگل‌ها افزایش دهد. در افراد مسن، خوردن فیبر سبوس جو دوسر ممکن است سلامت عمومی را بهبود بخشد و نیاز به ملین‌ها را کاهش دهد.

معرفی چند غذای خوشمزه با جو دوسر

 

هلیم جو

سوپ جو دوسر پرک، اوتمیل جو دوسر، دسر ماست با جو دوسر پرک، کیک تهیه‌شده با آرد جو دوسر پرک و شیرینی جو دوسر پرک تعدادی از محصولات غذایی خوشمزه تهیه‌شده از جو دوسر هستند. برای پیداکردن تعداد بیشتری از غذاهای خوشمزه تهیه‌شده با جو دو سر می‌توانید به بخش بگو تا بگم وب‌سایت حس‌تازگی مراجعه کرده و انواع غذاهای مختلف با جو دو سر را پیدا کنید.

عوارض جانبی مصرف جو دوسر چیست

جو دوسر معمولاً در افراد سالم عوارض جانبی خاصی ایجاد نمی‌کند. بااین‌حال، افراد حساس به آونین (پروتئینی در جو دوسر) ممکن است علائم نامطلوبی مشابه علائم عدم تحمل گلوتن را نشان دهند و باید جو دوسر را از رژیم غذایی خود حذف کنند. جو دوسر می‌تواند باعث ایجاد گاز و نفخ شود.

برای به‌حداقل‌رساندن عوارض جانبی، باید مصرفش را از مقدار کم شروع کرد و به‌آرامی میزان را افزایش داد. بدین ترتیب بدن به سبوس جو دوسر عادت خواهد کرد و احتمالاً عوارض جانبی آن از بین خواهد رفت. مصرف سبوس جو دوسر و جو دوسر کامل در دوران بارداری و شیردهی نیز بی‌خطر است. مصرف لوسیون حاوی عصاره جو دوسر برای استفاده روی پوست نیز بی‌خطر است. بااین‌حال قراردادن محصولات حاوی جو دوسر روی پوست می‌تواند باعث ایجاد بثورات در برخی افراد شود.

به افراد مبتلا به بیماری سلیاک که نباید گلوتن بخورند، توصیه می‌شود از خوردن جو دو سر پرهیز کنند؛ زیرا ممکن است جو دوسر در طی فرایند پردازش در کارخانه با گندم، چاودار یا جو که حاوی گلوتن هستند آمیخته شده باشد؛ اما در افراد مبتلا به سلیاک که حداقل به مدت 6 ماه هیچ علامتی از بیماری را نداشته‌اند، خوردن مقدار متعادل جو دوسر خالص و غیر آلوده بی‌خطر به نظر می‌رسد.

در افراد مبتلا به اختلالات دستگاه گوارش ازجمله اختلال در مری، معده و روده نیز پرهیز از خوردن فراورده‌های جو دو سر توصیه می‌شود. ابتلا به مشکلات گوارشی که می‌تواند مدت‌زمان هضم غذا را افزایش دهد، می‌تواند باعث انسداد روده توسط جو دوسر شود.

در مورد تداخل داروها با جو دوسر نیز باید محتاط بود. به‌عنوان‌مثال در استفاده از انسولین و داروهای کنترل دیابت هم‌زمان با مصرف جو دوسر باید احتیاط لازم را در نظر گرفت.

• اثر انسولین و جو دوسر بر قند خون مشابه است

جو دوسر ممکن است میزان انسولین موردنیاز برای کنترل قند خون را کاهش دهد. مصرف جو دوسر همراه با انسولین ممکن است باعث کاهش بیش‌ازحد قند خون شود؛ بنابراین اگر از انسولین استفاده می‌کنید و تمایل به مصرف جو دوسر دارید باید قند خون خود را به‌دقت کنترل کنید. ممکن است لازم باشد دوز انسولین را تغییر دهید.

• اثر داروهای کنترل دیابت و جو دوسر بر قند خون مشابه است.

جو دوسر ممکن است سطح قند خون را کاهش دهد. مصرف جو دوسر همراه با داروهای کنترل دیابت ممکن است باعث کاهش بیش‌ازحد قند خون شود؛ بنابراین در صورت مصرف این داروها و تمایل به مصرف هم‌زمان جو دوسر باید قند خون خود را به‌دقت پایش کنید.

جمع‌بندی: جو دوسر منبع بزرگ سلامتی

جو دوسر یکی از سالم‌ترین غلات جهان و منبع خوبی بسیاری از ویتامین‌ها، مواد معدنی و ترکیبات گیاهی منحصربه‌فرد است. بتا گلوکان، نوعی فیبر محلول در این دانه، فواید بی‌شماری برای سلامتی دارد که شامل کاهش کلسترول، بهبود سلامت قلب و کاهش قند خون و بهبود حساسیت سلول‌ها به انسولین است.

علاوه بر این، جو دوسر بسیار سیرکننده است و ممکن است اشتها را کاهش دهد و در مصرف کالری کمتر به مصرف‌کننده کمک کند. اگرچه جو دوسر کوبیده شده و بلغور جو دوسر دارای شاخص گلیسمی پایین‌تری هستند، جو دوسر فوری باآنکه مشخصات تغذیه‌ای مشابهی دارد، ممکن است شاخص گلیسمی بالاتری داشته باشد؛ بنابراین بهتر است تا حد امکان انواع جو دوسر ساده را انتخاب کنید.

منابع

• Healthline
• Healthline
• Webmd